SGK

SGK çıkış kodu 43 nedir?

SGK çıkış kodu 43, işçilerin en çok sıkıntı yaşadığı kod olan 29 kodun kaldırılmasının ardından ihdas edilen çıkış kodlarından birisi oldu. Bu yeni çıkış koduna birlikte bakalım ve şu sorunun cevabını arayalım: SGK çıkış kodu 43 nedir ve sonuçları nelerdir?

SGK çıkış kodları

SGK 43 çıkış koduna odaklanmadan önce tüm çıkış kodlarını görmek ve öğrenmek isterseniz, şu yazıma göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/sgk-isci-cikis-kodlari-listesi/

O yazıda da görebileceğiniz üzere Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmiş 1’den 50’ye kadar çıkış kodları vardır ve bu kodlar zaman zaman kurum tarafından güncellenmektedir.

SGK çıkış kodlarının işlevi

SGK çıkış kodları her şeyden önce işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin nasıl sona erdiğini gösterir. Her bir çıkış kodunun bir anlamı olduğu gibi önemli sonuçları da vardır.

SGK çıkış kodlarının en önemli sonucu, işsizlik maaşına olan etkisidir. İşkur işsiz kalan bir kimseye işsizlik maaşı bağlama aşamasında ilk olarak çıkış koduna bakar ve bazı çıkış kodlarına işsizlik maaşı bağlarken, bazılarına ise bağlamaz.

Hangi çıkış kodlarına işsizlik maaşı bağlanacağını izah ettiğim yazıma göz atmak isterseniz, bu bağlantıya tıklayabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/hangi-sgk-cikis-kodlarina-issizlik-maasi-baglanir/

sgk 43 kod

SGK çıkış kodu 43 neden var?

2021 yılı Nisan ayına kadar hayatımızda olan kod 29 iken, bu ay içinde çıkarılan bir SGK genelgesi ise 29 çıkış kodu kaldırıldı ve yerine 9 adet yeni kod ihdas edildi: https://mustafabaysal.com/29-kodu-ile-isten-cikarilan-iscinin-haklari/

Bunun amacı, 29 çıkış kodunun sahip olduğu toptancı yaklaşımın neden olduğu olumsuzlukları gidermekti. Hemen yukarıdaki bağlantıda detaylarını açıkladığım üzere; İş Kanunu’nun 25/II maddesinde yer alan “İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı fiilleri” nedeniyle bir fesih gerçekleştirildiğinde, işveren 29 çıkış kodunu kullanıyordu.

Ancak 25/II içerisinde hırsızlıktan cinsel tacize, devamsızlıktan kavgaya kadar birçok gerekçe vardı ve işçinin çıkışı 29 kodu ile bildirildiğinde, işçi adeta zan altında kalıyordu.

Bu nedenle 29 çıkış kodu iptal edildi ve yerine 9 yeni kod getirildi; işte bu 9 yeni koddan birisi de 43 numaralı SGK çıkış kodu oldu.

SGK çıkış kod 43 nedir?

SGK çıkış kodu 43, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından şu şekilde adlandırılmıştır: İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması.

SGK 43 çıkış kodu ile çıkarılan tazminat alabilir mi?

SGK 43 çıkış kodu ile bir işçinin çıkışı verilmişse, bunun anlamı işçinin iş akdinin İş Kanunu’nun 25/II-b maddesi gereğince feshedilmiş olduğudur.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-b maddesine göre, işverenin haklı nedenle derhal fesih sebebi şu şekildedir: İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması.

İşçisini yukarıda belirttiğim gerekçeyle ve 25/II maddesi kapsamında çıkaran bir işveren işçisine haliyle kıdem ve ihbar tazminatı ödemeyecektir.

sgk çıkış kodu 43

SGK 43 çıkış kodu ile çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?

Hangi SGK çıkış kodlarına işsizlik maaşı bağlanacağı İşkur tarafından belirlenmiştir ve bir işsizlik maaşı başvurusunda işçinin işsizlik maaşı hak edip etmeyeceğine karar verilirken bakılacak ilk yer SGK çıkış kodu olacaktır.

İşçinin SGK çıkış kodu 43 verildiği anda İşkur işçiye işsizlik maaşını hiçbir surette bağlamayacaktır.

43 no’lu çıkış kodu nedenleri

İş Kanunu’nun 25/II-b maddesi son derece açık olsa da bu madde gereğince yapılacak fesihlerde aşağıda sayılan hallerden birisinin var olması gerekir:

  • İşçinin işverenin ya da aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi ya da bu kabilden davranışta bulunması
  • İşçinin işveren hakkında şeref ve haysiyetini kırıcı ihbarda bulunması ya da iddialarda bulunması
sgk 43 nolu çıkış kodu

Yargıtay kararlarında SGK 43 çıkış kodu

Yargıtay kararlarını tetkik ettiğimizde, İş Kanunu’nun 25/II-b maddesine dayanılarak yapılan fesihlere örnek olarak aşağıdaki durumları verebiliriz. Bu durumlar aynı zamanda birer SGK 43 çıkış kodu gerekçesi de olacaktır:

  • Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamına göre davacının görevi gereği işverenin işlerini yürütmesi için kendisine verilen bilgisayar ve e-mail adreslerini kullanarak iş akdi daha önce feshedilen Serdar Astar ile işle ilgili olmayan elektronik yazışmalar yaptığı, bu yazışmalar sırasında işverenin şahsına yönelik hakaret niteliğinde sözler sarf ettiği, işyeri sırrı sayılabilecek konularda da yazışmalar yaptığı anlaşılmıştır… (9 Hukuk, 2010/37516 K.)
  • Dosyada … adlı işçilerin imzaları bulunan 31.10.2012 tarihli tutanakta: 20.10.2012 tarihinde Edirne/Keşan’a çadır montajı için gidildiğinde, davacının yol boyunca işvereni kastederek “bunlar şerefsizdir, Ermenidir, Yahudidir, bu o… çocukları -Kızılbaşlar ” laflarını söylediği imza altına alınmıştır. Bu tutanakta imzası bulunan işçiler, yargılama sırasında davalı tanığı olarak dinlenmiş ve beyanlarında, davalı işverenliğin işi için Keşan’a gidildikten sonra dönüş esnasında araç içerisinde davacının anılan tutanakta yer alan sözleri işveren hakkında söylediğini doğrulamışlardır. Davacının davalı işveren hakkında söylediği bu sözler, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25/II-b maddesi anlamında işverene sataşma olup, işverene iş akdini haklı nedenle feshetme imkanı tanımaktadır… (9 Hukuk, 2015/31447 K.)
  • Davacı bu söylemi nedeniyle verdiği yazılı savunmada “…sinirlendim ne dediğimi bilmiyordum, o yüzden ağzımdan s…im çöpünü diye söylemişim, sinirle olan bir hadise , özür dilerim” şeklinde beyanda bulunarak küfür ettiğini kabul etmiştir. Davacının bu eylemi doğruluk ve bağlılığa uymayan bir davranıştır ve sataşma vardır, işyerinde huzuru bozabilecek bu söylem nedeniyle işverence gerçekleştirilen fesih, haklı sebebe dayanmaktadır… (2015/29671 K.)
  • İşyerinde ürün değerlendirme ve fiyatlandırma şefi K.K. ifadesinde “Fatura kontrolü yapmayacağını ve görev tanımında yer almadığını söyleyerek faturayı kıvırıp (eliyle hareket yaptı)… sustu. Ben ne yapıyorsun sen deyince “Faturayı herkese sokacağını söyledi“ demiştir. Tanık beyanları, davacının ikrarı ve tüm dosya kapsamından davacının yukarıda belirtilen sözleri söylediği, bu hakaret içeren sözlerin söylenmesinin işverenin başka bir işçisine sataşma olup, işverenin iş akdini haklı nedenle feshettiği anlaşıldığından… (9 Hukuk, 2015/31857 K.)
  • Somut olayda pompacı olarak çalışan davacının iş sözleşmesi. hesabında açık çıkması ve personel bekleme odasında istasyon müdürünün ailesinin şeref ve haysiyetine yönelik sinkaflı sözler sarfetmesi sebebi ile haklı sebeple feshedillmiştir. Dosya içeriğine göre 31.05.2010 tarihli tutanakta davacının ” anasını…. bacısını…. “şeklinde sinkaflı sözler söylediği belirtilmiştir. Tutanak tanığı, davacının sinkaflı küfür ettiğini, müdürün de bunu duyduğunu beyan ederek tutunak içeriğini doğrulamıştır. Davacının davranışı işverene bildirimsiz derhal fesih hakkı veren 4857 sayılı Kanun’un 25/II-b. maddesinde yazılı hali aykırılık oluşturmaktadır. Kıdem ve ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken… (22 Hukuk, 2014/1739 K.)

SONUÇ

SGK 43 çıkış kodu, işçinin iş akdinin işveren tarafından İş Kanunu’nun 25/II-b maddesinde göre feshedildiği anlamına gelir.

Bunun sonucunda ise haliyle işveren işçisine kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödemeyecek; İşkur da işsizlik maaşı bağlamayacaktır.

Fakat 43 kodu ile çıkarılan bir işçi, işverenin bildirdiği bu çıkış koduna rağmen alacakları için dava açabileceğini ve davayı kazanırsa hem tazminatlarını alabileceğini hem de işsizlik maaşını geriye dönük toplu olarak alabileceğini unutmamalıdır.

Mahkeme kararıyla geriye dönük işsizlik maaşının nasıl alınabileceğini şu yazımda izah etmiştim: https://mustafabaysal.com/mahkeme-karariyla-issizlik-maasi-alinmasi/

Mustafa BAYSAL

Sizin için doğru ve değerli bilgiyi paylaşmaya çalışıyorum. Bu yazı gerçekten işinize yaradıysa ve teşekkür etmek istiyorsanız, yapmanız gereken tek şey onu PAYLAŞMAK. Nasıl mı? Hemen üste bakın :)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu