Amir, memurun sağlık raporunu kabul etmeyebilir mi?

Devlet memuru hastalandığında ve hekim tarafından ya da sağlık kurulunca istirahat etmesi tavsiye edildiğinde, memurun raporlu olduğu için çalışmaması beklenir. Doğal olanı bu olsa da alınan her sağlık raporu izne çevrilmeyebilir ve memurun çalışması gerekebilir. Peki, ama müdür / amir raporu kabul etmeyebilir mi? Sağlık raporu konusunda amirin takdir hakkı var mıdır?

Devlet memurunun sağlık raporu alması

Uygulamada “sağlık raporu almak” olarak bilinen bu husus esasen “hekim tarafından memura istirahat raporu verilmesi”dir; çünkü rapor memur tarafından alınmaz ve fakat doktor tarafından verilir. Yine de, uygulamada herkes tarafından kullanıla geldiği için bu galat-ı meşhuru ben de kullanacağım.

Memurun sağlık raporu neye göre değerlendirilir?

Kamu personel mevzuatında, uygulamaya dönük temel uygulamalar bir alt mevzuata dayanır ve bu uygulamanın esasları da burada belirlenir. Böylece bir standart ve düzen sağlanması amaçlanır.

Devlet memurlarının sağlık raporlarıyla ilgili işlemler de Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılan “Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre yürütülür.

Bu yönetmelikte memurun aldığı sağlık raporlarının hangi durumlarda geçerli olacağı, kurumca yapılacak işlemler ve raporun usulsüz olduğunun düşünüldüğü durumlarda izlenmesi gereken adımlar açıklanmıştır.

Sağlık raporu konusunda amirin takdir hakkı var mı?

Yönetmeliğin 7’nci maddesinde, sağlık raporuyla ilgili yapılması gereken işlemler izah edilmiştir. Maddede ilk olarak, sağlık raporuyla ilgili genel kural ortaya konulmuş ve memurlara hastalık raporlarında gösterilen süreler kadar hastalık izni verileceği ifade edilmiştir.

Burada tam bir kesinlik hali mevcut olup raporlardaki süreler kadar memura hastalık izni verilmesi ZORUNLU tutulmuş ve amire bu konuda bir takdir hakkı VERİLMEMİŞTİR.

Sağlık raporu usule uygun değilse!

Hemen yukarıda, amirin sağlık raporu konusunda takdir hakkı olmadığını yazdım. Bunun anlamı; örneğin sağlık raporunda memurun 7 gün istirahat etmesi gerektiği yazılıysa, amirin memur için 7 günlük hastalık izni onayı vermek zorunda olduğudur. Bunu ne bir gün eksiltmek ne de artırmak amirin yetkisindedir.

Buna rağmen; amir önüne gelen her sağlık raporunu da hastalık iznine çevirmek zorunda değildir. Bu söylediğim, şu ana kadar söylediklerimle çelişiyor gibi görünse de aslında çelişmez.

Çünkü memurun alacağı sağlık raporunun geçerlilik şartları da aynı yönetmelikte belirlenmiştir ve bu şartları taşımayan bir sağlık raporu da yok hükmündedir.

Örneğin yönetmeliğin 5’inci maddesine göre sağlık raporunun 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kendilerini tedavi eden kurum tabipliği, aile hekimliği veya SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi gerekir.

Eğer memurun aldığı sağlık raporunu düzenleyen hekim, yukarıda belirtilen yerlerde görev yapmıyorsa, bu raporun SGK ile anlaşmalı kurumdaki bir başka doktor tarafından onaylanması gerekir.

Bir Danıştay kararında, memurun sağlık raporunun yönetmeliğe uygunluğunun kurumca denetlenmesi gerektiği şöyle ifade edilmiştir:

“… sağlık kuruluşlarınca memurlara verilen hastalık raporlarının görev yapılan kuruma teslim edilmesi ile birlikte bu raporların, hastalık iznine çevrilmesinden önce, Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile tespit edilen usul ve esaslara uygun olup olmadığının incelenmesi, Yönetmelik’e uygun olan hastalık raporlarının hastalık iznine çevrilmesi, raporun Yönetmelik’e uygun olmaması halinde ise durumun ilgili memura yazılı olarak bildirilmesi, bu bildirim üzerine göreve gelmeyen memurun, mazeretsiz olarak göreve gelmediği kabul edilerek hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği açıktır…” (12. Daire, 2020/485 K.).

Usule aykırı raporu amir onaylamaz

Diyelim ki memur, özel muayenehanesinde hasta bakan doktor A’dan 3 günlük bir sağlık raporu aldı ve bunu kurumuna verdi. Kurum amiri raporu incelediğinde, doktor A’nın SGK ile sözleşmeli bir sağlık hizmet sunucusu olmadığını gördü.

Bu durumda, amirin bu raporu onaylamasını beklemek elbette doğu olmaz. Hatta, bunun aksine, amirin bu raporu hastalık iznine çevirmemesi, onun yasal bir sorumluluğudur.

Yanlış yerde ve zamanda alınan rapor

Şu yazımda, memurun her yerden ve her zaman sağlık raporu alamayacağını; alsa bile bunun geçerli olamayacağını yazmıştım: https://mustafabaysal.com/memur-il-disindan-rapor/

Aynı konuya tekrar girmeden kısa bir örnekle durumu somutlaştırabiliriz. Memur, görev mahalli dışında bir yerden sağlık raporu alacaksa, bunu ancak ACİL’den alabilir. Diğer birimlerden alacağı raporlar geçersiz kabul edilir.

Diyelim ki memur hafta sonu memleketi Samsun’a gitti ve cumartesi öğleden önce özel hastanede doktor B’den 5 gün sağlık raporu aldı. İşte bu rapor da amir tarafından kabul edilmeyecektir.

Amirin sağlık raporundan şüphelenmesi

Amirin takdir hakkı kapsamında değerlendirilebilecek tek husus bu olabilir. Evet, memur bir sağlık raporu alıp bunu amirine sunmuştur; ancak amir bu raporun sahte/uygunsuz olduğu kanaatindedir.

Hekimin verdiği sağlık raporuna amirin nasıl karışabildiğini sorabilirsiniz. Cevabını şu yazımda bulabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/memurun-hakem-hastaneye-sevk-edilmesi/

Kısaca özetlemem gerekirse; amirin, memurun sağlık raporunun “fenne aykırı” olduğuna karar vermek konusunda TAKDİR HAKKI bulunur. Fakat bu kat’i bir görüş olmayıp kanaatin doğruluğunu ortaya koymak için memurun hakem hastaneye sevk edilmesi ve orada raporun bilimsel olarak değerlendirilmesi gerekir.

SONUÇ

Memurun aldığı sağlık raporu konusunda amirin / müdürün takdir yetkisi var mı? Amir, memurun sağlık raporunu kabul etmeyebilir mi? Bu sorunun cevabını üç alt başlıkta vermek doğru olacaktır. Önce ilk ikisini yazalım:

• Memurun aldığı ve usule uygun sağlık raporunu amir izne çevirmek zorundadır.
• Memurun aldığı ve usule uygun olmayan sağlık raporunu amir reddetmek zorundadır.

Üçüncü olarak ise memur usule uygun bir rapor almıştır ve fakat amir bu raporun usulünde değil de “HEKİMİN GÖRÜŞÜNDE” fenne aykırılık olduğunu düşünüyordur. Hekim memur için örneğin soğuk algınlığı teşhisi koymuş ve 3 gün istirahat önermiştir; fakat amir bu teşhisin gerçek olmadığı kanaatindedir.

İşte tam burada amirin bir takdir hakkı vardır ve bu takdir hakkı raporu reddetmek ya da izne çevirmemek şeklinde kullanılamaz. Ancak ve ancak memuru hakem hastaneye sevk etmek ve hakem hastanede sağlık raporunun bir sağlık kurulunca incelenmesini talep etmek şeklinde kullanılması mümkündür. Dolayısıyla amirin sağlık raporu hakkında takdir hakkı hem yoktur hem de memuru hakem hastaneye sevk etmek noktasında kısmen vardır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)