İşçiye verilen özel hastane / özel muayenehane sağlık raporu geçerli mi?

İşçinin işverene haber vermeksizin işe gelmemesi esastır. İşe gelemeyecek olan işçinin işverene önceden haber vermesi ve hatta izin istemesi beklenir. Ancak bazı durumlarda bu mümkün olmayabilir. Bunların başında da işçinin hastalanması gelir. Rahatsızlanan işçi, işyerine haber vermeden işe gelmediğinde hakkında devamsızlık tutanağı tutulması mümkündür. Bu durumda işçinin özel sağlık kuruluşundan aldığı sağlık raporuna itibar edilmeli midir?

İşçinin sağlık raporu alması

İşçi esasen sağlık raporu almaz, ona hekim tarafından sağlık raporu verilir. Uygulamada sağlık raporu olarak bilinen ve fakat mevzuattaki adı geçici iş göremezlik raporu olan bu belge ile işçi işe gitmeme ve evde dinlenme hakkı kazanır.

Sağlık raporunun devlet hastanesinden ya da aile hekiminden ve benzeri kamu sağlık kurumundan alınması halinde çoğu zaman sorun olmaz. İşverenler özel hastanelerden alınan raporları da genelde sorun etmezler; ancak özellikle özel muayenehanelerden alınan sağlık raporları nedeniyle sıkıntı yaşanabilir. Bu durumda iki husus merak konusu olacaktır:

• İşçinin özel muayenehanelerden veya SGK ile sözleşmesiz sağlık kuruluşlarından aldığı sağlık raporlarını işveren kabul etmek zorunda mıdır?
• Bu sağlık raporları neticesinde işçiye SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) ödenir mi?

İşçi sağlık raporunu nereden aldı?

Uygulamada karşılaşılan en önemli sorun, işçinin işyerine sunduğu sağlık raporunun nereden alınmış olduğuyla ilgilidir. Böyle bir rapor devlet hastanesinden ya da üniversite hastanesinden alındığında genelde sorun çıkarılmamaktadır. Ancak özel sağlık kuruluşlarından alınan sağlık raporlarına işverenlerin bazen itibar etmediklerini görüyoruz.

İşçinin özel hastaneden sağlık raporu alması

Burada özel hastaneden kastedilen, SGK ile sözleşmeli sağlık kuruluşlarıdır. Böyle bir özel hastanenin, tabi olduğu kurallar ve sahip olduğu yetkiler bakımından kamu hastanesinden farkı olmayacaktır. İşverenin, SGK ile sözleşmeli bir özel hastaneden alınan bir sağlık raporunu kabul etmemesi düşünülemez.

İşçisinin özel hastaneden aldığı sağlık raporunu kabul etmeyen ve devamsızlığı nedeniyle onu işten çıkaran işveren için bunun muhtemel sonuçları olacaktır. İşçi işe iade davası açarsa, bu davayı kazanacak ve ayrıca işçiye kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmesi de gündeme gelecektir. Çünkü Yargıtay, özel hastanelerden alınan sağlık raporlarına itibar edilmesi gerektiği kanaatindedir.

İşçinin art niyetli davranabileceğini düşünen Yargıtay, işveren için bir seçenek sunmayı da ihmal etmemiştir. Yargıtay’a göre; işçisinin aldığı sağlık raporunun geçersiz olduğunu düşünen işveren, bu raporun gerçekliğini ya da sahteliğini ispat etme yoluna gidebilir. Yani örneğin işçisinin bir devlet hastanesine ya da üniversite hastanesine yönlendirerek, sağlık sorununu teyit için yeni rapor almasını isteyebilir. Böyle bir uygulama yapmadan, özel hastane raporuna itibar edilmemesi ise mümkün değildir.

Bu durum bir Yargıtay kararında şöyle ifade edilmiştir:

“… Mazeretin ispatı noktasında, sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadığı sürece özel sağlık kuruluşlarından alınan raporlara da değer verilmelidir…” (22 Hukuk, 2014/4598 K.).

İşçinin özel doktor muayenehanesinden rapor alması

Burada özel muayenehaneden kasıt, SGK ile sözleşmesi bulunmayan bir hekime ait özel muayenehanedir. Haliyle, SGK ile sözleşmesi bulunmayan bir tıp merkezi ya da diş hekimi ya da diş sağlığı merkezi ve hatta hastane de aynı şekilde değerlendirilmelidir.

Burada önemli olan, doktorun ya da kuruluşun SGK ile sözleşme imzalamamış olmasıdır. Böyle olunca ilk bakışta, buralardan alınan sağlık raporunun geçersiz olacağı düşünülebilir; fakat durum tam olarak böyle değildir.

Özel muayenehaneden alınan rapor için iş göremezlik ödeneği ödenebilir

Evet, ister özel muayenehaneden isterse de bir tıp merkezinden alınmış olsun; SGK ile sözleşmesi olmayan bu yerlerden alınan sağlık raporları için de geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) ödenmesi mümkündür.

Çünkü Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkarılan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesine göre; istirahat raporlarının sözleşmeli ya da sözleşmesiz sağlık hizmet sunucularında Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hekimlerce düzenlenmesi şarttır.

Yukarıdaki hükümden de anlaşılmaktadır ki; SGK bir sağlık raporunu kabul ederken veya reddederken, düzenleyen kurumun/doktorun sözleşmeli olup olmamasına değil, doktorun YETKİLENDİRİLMİŞ olup olmadığına bakmamaktadır.

O halde ister özel muayenehaneden alınsın, ister SGK ile sözleşmesiz bir sağlık kuruluşundan alınsın; eğer raporu düzenleyen hekim/hekimler SAĞLIK BAKANLIĞI TARAFINDAN YETKİLENDİRİLMİŞSE, bu raporları SGK geçerli kabul edecektir.

Bu husus 39’uncu maddede şöyle ifade edilmiştir: İstirahat raporlarının elektronik ortamda düzenlenmesi durumunda yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularınca istirahat raporu, düzenleme tarihinden itibaren üç iş günü içerisinde onaylanır. İstirahat raporunun elektronik ortamda düzenlenememesi halinde, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularınca istirahat raporlarının birer nüshası düzenlendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde sigortalının işyerinin kurulu bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine, sözleşmeli ülke sigortalısının belgeleri ise sağlık yardımı belgesini düzenleyen sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine gönderilir.

SONUÇ

İşçinin devamsızlık yapması ve SGK ile sözleşmeli bir özel hastaneden alınmış sağlık raporunu işyerine sunması durumunda işverenin bu raporu dikkate alması gerekir. İşveren, kendiliğinden bir karar alarak bu raporun geçersiz olduğunu kabul edemez.

Eğer işçi, SGK ile sözleşmesiz bir özel hekim muayenehanesinden veya özel sağlık kuruluşundan rapor almışsa, raporda imzası bulunan hekim Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir hekimse, bu raporu da işveren kabul etmek durumundadır.

Üçüncü seçenek olarak; işçi öyle bir özel muayenehaneden ya da sağlık kuruluşundan rapor almıştır ki; buraların SGK ile sözleşmesi olmadığı gibi, hekimin/hekimlerin de Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmesi bulunmamaktadır. Artık bu noktada işverenin, bu sağlık raporunu muhakkak kabul etmesi gerektiğini söylemek mümkün olmaz.

Her şeye rağmen; işçinin aldığı sağlık raporu ne kadar kurallara uyarsa uysun, işveren işçinin aldığı raporun sahte olduğunu düşünebilir. İşçinin aldığı raporun geçersiz/sahte olduğuna inanan işyeri, işçiyi bir kamu hastanesine yönlendirmeli ve raporun gerçekliğini ya da geçersizliğini teyit ettirmelidir. Bunu yapmadan, SGK ile sözleşmeli özel hastane raporunun veya yetkilendirilmiş hekimin verdiği raporun geçersiz olduğunu doğrudan kabul eden ve buna göre işlem tesis eden bir işveren için bunun olumsuz sonuçları olacaktır.

Geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) bakımından ise; eğer sağlık raporunu veren hekim/hekimler Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirişmişse, SGK bu sağlık raporuna istinaden geçici iş göremezlik ödeneği ödeyecektir. Bu raporun hangi tür hastaneden/muayeneden alındığının artık bir önemi olmaz.

Sık Sorulan Sorular (SSS)