Devlet Memurları Kanunu

Hisse senedi alınca mal bildirimi

Memurun mal bildirimi yapması gereken haller belli olup mal bildirimi yapılmamasının önemli sonuçları olabilir. Günümüzde hisse senedi alıp satmak birçoklarının oturduğu yerden gerçekleştirdiği bir faaliyet haline geldi. Peki, memur hisse senedi kazancı için mal bildirimi yapmalı mı?

Hisse senedi kazancının mal bildirimi

Hisse senedi alıp satmak son derece kolaylaştığından, memurlar arasında da hisse senedi alış ve satış işlemleri arttı. Öyle ki; artık hisse senedi almak ve kâr ettikten sonra satmak adeta ikinci bir gelir kapısı haline geldi.

Elbette hisse senedi alım satımından zarar etmek de mümkün olup ister kazanç ve isterse zarar olsun, memurun bu hususta mal bildirimi yapmasının gerekip gerekmediği tartışma konusu halinde geldi.

Mal bildirimi çeşitleri

Memurlar için üç tür mal bildirimi söz konusudur:

  • Yenileme mal bildirimi
  • Ek mal bildirimi
  • Memuriyete başlamada ve memuriyetin sona ermesinde verilen mal bildirimi

Yenileme mal bildirimi

Mal bildirimleri kural olarak sonu 0 ve 5 ile biten yılların şubat ayı sonuna kadar yenilenir. Yani memurun mal varlığında hiçbir değişiklik olmasa da bu zamanlarda mal bildirimleri yenilenerek kuruma teslim edilir.

Bunlara göz atmadan gidersen, pişman olabilirsin!

Ek mal bildirimi

Ek mal bildirimi ise belirli şartların meydana gelmesiyle birlikte verilmek zorunda olan bir bildirim türüdür. Öyle ki; memurun elde ettiği veya elden çıkardığı malın ya da menkulün değeri, maaşının beş katını aştığında memur ek mal bildiriminde bulunmak mecburiyetindedir.

Hisse senedi alıp satınca mal bildirimi gerekir mi?

3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nun 5’inci maddesinde hangi durumların bildirime konu olacağı bahsinde; devlet memurlarına yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere, para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, borçları ve sebepleri mal bildiriminin konusunu teşkil edeceği ifade edilir.

Cumhurbaşkanlığı tarafından yürütülen Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmeliğin 10’uncu maddesinde de bu değişikliklerin meydana gelmesinden itibaren 1 ay içinde ek mal bildiriminde bulunulması gerektiği hükme bağlanmıştır.

hisse senedi alınca mal bildirimi

Memur hisse senedi alımını bildirmeli mi?

Yukarıdaki kriter son derece açık olsa gerekir: Memur hisse senedi almışsa ve bu hisse senetlerini toplam bedeli, maaşının beş katını aşıyorsa, hisse senetlerinin ek mal bildirimi ile beyan edilmesi şarttır.

Fakat burada birkaç ayrıntıyı hatırlatmak önemlidir:

  • 5 kat hesabında, memurun sahip olduğu tüm hisse senetleri dikkate alınmalıdır. A hisse senedinin ya da B hisse senedinin değerleri tek tek 5 katı aşmasa bile, toplamı 5 katı aştığında hepsinin bildirilmesi gerekir.
  • Memurun satın aldığı hisse senetleri bedeli 5 katı aşmasa bile zamanla değerlenerek 5 katı aştığında bildirime gerek olmaz. Örneğin memurun maaşı 40.000 lirayken aldığı hisse senetlerinin alış bedelleri toplamının 150.000 TL olduğunu varsayalım.  Zamanla hisse senetleri değer kazansın ve toplam değer 250.000 liraya ya da 500.000 liraya çıksın. Memurun sırf değer artışı oldu diye bildirim yapmasına gerek olmaz.
  • Ancak değerlenen bu hisse senetleri satıldığı anda artık ek mal bildirimi gerekir. Yukarıdaki örnekte memur 250.000 lira ya da 500.000 lira karşılığında hisselerini nakde çevirseydi, bunun mal bildirimini yapmak zorunda olurdu.
  • Memurun mal bildirimi ile beyan ettiği hisse alımları olsa ve memur bunların alıp satmaya devam etse, bildirimi takip eden 1 aylık süre içinde yeniden bildirim yapması gerekmez. Örneğin 250.000 liralık hisse senedi olduğunu beyan eden bir memur bu hisseleri satarak parasını 1 aylık süre içinde 300.000 yapsa, aradaki farkı beyan etmesi gerekmez. Hisse senedi alıp satmaya devam etse ve bu 250.000 liradan elde edeceği kazanç/kâr maaşının beş katını aşsa, örneği toplam bedeli 450.000 liraya çıkarsa, artık beyanda bulunması gerekir.

Hisse senedi için mal bildirimi nasıl yapılır?

Mal bildirimi formunun 5’inci bölümünde “Banka ve menkul değerlere ait bilgiler” bölümü bulunur. Bu bölüme hisse senedinin ya da senetlerinin adı, değeri ve cinsi yazılarak hisse senedinin bildirimi kolaylıkla yapılabilir.

memur borsa işlemleri mal bildirimi

SONUÇ

Hisse senedi alım satımlarının, alım ve satım değerinin memurun maaşının beş katını aşması durumunda bildirilmesi gerektiğini yukarıda yazdım. Üstelik bu bildirimin bir aylık süre içinde yapılması icap eder.

Ancak kanaatimce bu hususta bir yasal düzenlemeye ihtiyaç var; çünkü Kanun’un yürürlüğe girdiği 1990 senesi ile günümüz arasında hisse senedi alım satım faaliyeti bakımından dağlar kadar fark var.

Hisse senedi alım ve satımı o kadar kolay bir hale geldi ki; cep telefonlarından anında ve dakikalar içinde alım satım yapmak mümkün ve belki yüzbinlerce memur neredeyse her gün borsada işlem yapıyor.

Özellikle yüksek tutarlarda borsada işlem yapan bazı memurların, mevcut yasalarımıza göre değil ayda bir neredeyse haftada bir ek mal bildirimi yapması gerekebilir.  Böyle olunca, memurun bu kadar çok sayıda mal bildirimi vermesi hem etkin olmayacak hem de kuruma ve memura gereksiz yük bindirecektir.

Bu nedenle, özellikle hisse senedi alımları için mevzuatta özel düzenleme yapılması gerektiğini ve bu kapsamda hisse senedi alım satım faaliyetlerinin örneğin senede bir defa beyan edilmesinin yeterli olabileceği bir düzenleme yapılmasının doğru ve yararlı olacağını düşünüyorum.

Ek mal bildirimi başta olmak üzere mal bildirimi konusunda daha detaylı bilgi almak için şu yazıma da göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/mal-bildirimi-zamani/

Araba ya da ev alındığında mal bildirimi yapılmasının gerekip gerekmediğini merak ediyorsanız da şu yazıma bakmanızı öneririm: Araba ve ev aldıktan sonra mal bildirimi

Konuyla ilgili sık sorulan sorular:

Borsadaki paranın mal bildirimi nasıl yapılır?

Borsadaki hisse senetlerinin o anki değer değil; bunların satın alma bedelleri mal bildiriminin konusu olur. Dolayısıyla hisse senedi bildirilecekse satın alma değeri ile bildirilir.

Memur hisse alıp satabilir mi?

Evet, devlet memurunun borsada hisse alıp satması mümkündür.

Mustafa Baysal

Sizin için doğru ve değerli bilgiyi paylaşmaya çalışıyorum. Bu yazı gerçekten işinize yaradıysa ve teşekkür etmek istiyorsanız, yapmanız gereken tek şey onu PAYLAŞMAK.

Bunlara göz atmadan gidersen, pişman olabilirsin!

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu