İşçi işten ayrıldığında veya çıkarıldığında, ihtarname gönderilmesi genel geçerli bir alışkanlık haline geldi. Üstelik ihtarnameyi noterden göndermek istendiğinde karşılaşılan yüksek maliyetler düşünüldüğünde, işten ayrılırken ihtarname göndermek gerçekten zorunlu mu? İhtarname çekilmezse ne olur? Gelin, birlikte bakalım.
İçindekiler
İhtarname nedir?
Adından da anlaşılacağı üzere, bir tarafın başka bir tarafı belirli bir konuda ihtar ettiği yazıya ihtarname denir. İş Kanunu uygulamasında ihtarname çoğu zaman fesih amaçlı gönderilir veya bazı alacaklar karşı taraftan talep edilir.
Hangi amaçla ihtarname gönderilmiş olursa olsun, amaç karşı tarafı belirli bir konuda uyarmaktır ve özellikle iş akdi sona ererken ya da sona erdiğinde ihtarname müessesesine daha çok başvurulur.
İhtarname zorunlu mu?
Yazının konusunu oluşturan bu sorunun cevabını peşinen vereyim: İş Kanunu’na göre, herhangi bir durumda ihtarname gönderilmesi zorunlu değildir.
Bir başka deyişle, Kanun hiçbir durumda, işçinin ya da işverenin karşı tarafı ihtar etmesini zorunlu tutmamıştır.
İşten çıkarılan işçinin ihtarname göndermesi
Özellikle iş akdi işveren tarafından feshedildiğinde, işçi bir an önce işverene ihtarname göndermesi gerektiğini düşünebilir. İhtarname göndermezse haklarını yitirebileceğini düşünen işçinin bu kanaati doğru değildir; ancak ihtarname göndermenin önemli yararları olduğunu da söylemem gerekir.
İhtarname ne işe yarar?
Evet, işten çıkarılan işçinin ya da işçinin işi bırakması durumunda işverenin illa ihtarname göndermesi gerekmeyebilir; fakat ihtarnamenin birtakım faydaları da vardır.
İlk olarak; bir hususu kayıt altına almak isteyen taraf için ihtarname önemli bir araçtır. İşçinin işe devamsızlık yapması nedeniyle işten çıkarılması durumunda, işverenin işçinin bilinen adresine ihtarname göndererek iş akdini feshettiğini beyan etmesi, bu duruma bir örnektir.
Ya da işveren tarafından işyerine alınmayan bir işçinin bu durumu kayıt altına almak için ihtarname göndermesi ve ihtarnamede, işyerine alınmadığını beyan etmesi de bir durumu kayıt altına almak kabilinden görülebilir.
Faiz başlangıçlarında ihtarnamenin önemi
İhtarnamenin alacaklar bakımından asıl önemi ise faiz başlangıçlarının tespitinde ortaya çıkar: https://mustafabaysal.com/isci-alacaklarinda-faiz-baslangici-ve-oranlari/
Hemen yukarıda bağlantısı yer alan yazımda da izah ettiğim üzere, kıdem tazminatı hariç diğer alacaklarda faiz başlangıcı için işverenin ihtar edilmesi gerekir.
Yani örneğin fazla çalışma alacağı olan ya da ücretini alamamış bir işçinin bunu dava konusu haline getirmesi durumunda, işten ayrıldığı ya da çıkarıldığı tarihten itibaren otomatik olarak bu alacaklara faiz işlemeyecektir.
İşçinin hak kaybına uğramaması için, işten ayrıldığında hemen ihtarname göndermesi ve bu alacaklarını talep etmesi durumunda, artık isterse yıllar sonra dava açsın, ihtarnamenin işverene ulaştığı andan itibaren yasal faiz talep edilebilecektir.
Haklı nedenle fesih için ihtarname zorunlu mu?
İşçinin ya da işverenin haklı nedenle derhal fesih yapması, iş akdinin İş Kanunu’nun 24’üncü veya 25’inci maddelerinde yazılı gerekçelerden birisi nedeniyle sona erdiği anlamına gelir.
Bu maddelerdeki gerekçeler de çoğu zaman tartışmalı ve muhtemelen de sonu mahkemede bitecek uyuşmazlıklara neden olur.
Haliyle işçi ya da işveren, haklı fesih beyanını karşı tarafa ulaştırmak ve varsa taleplerini bildirmek isteyecektir. Bu durumda, en doğru yöntemin, karşı tarafa ihtarname göndererek haklı fesih iradesini ulaştırmak ve gerekçesini ifade etmek olduğu açıktır.
Yine de haklı nedenle fesih durumunda bile esasen ihtarname göndermek yasal bir zorunluluk değildir; ama kesinlikte tavsiye edebileceğim bir uygulamadır.
İhtarname nasıl gönderilmeli?
İhtarname gönderilmesi zorunlu olmasa da işçi ya da işveren tarafından ihtarname çekilmek istendiğinde, bunun ilk yolu tabi olarak noterdir. Ancak noterden ihtarname göndermek maliyetli olacağından, PTT’den iadeli taahhütlü göndermek de seçenek olarak değerlendirilebilir: https://mustafabaysal.com/ihtarname-noterden-olmak-zorunda-mi/
SONUÇ
İşçinin ya da işverenin karşı tarafa ihtarname göndermesi yasal bir zorunluluk değil, bir tercih olarak değerlendirilmelidir.
Gerek bir durumun kayıt altına alınması ve gerekse de bir alacağın karşı taraftan talep edilmesi amacıyla ihtarname gönderilmesi son derece faydalı olsa da yasal bir mecburiyet değildir.
Hele ki özellikle noterden ihtarname göndermenin maliyeti düşünüldüğünde, işçilerin çoğu zaman ihtarname göndermek yerine, alacakları için arabulucu başvurusu yapmaları daha mantıklı bir hareket olacaktır.
