Part-time / Kısmi süreli işçinin yıllık izin süresi nasıl hesaplanır?

Kısmi süreli çalışan bir işçi, işyerindeki tam süreli işçilere göre önemli ölçüde az çalışıyor demektir. Uygulamada bu işçiler genelde haftada 2 ya da 3 gün çalıştırılmakta ve sigortaları da haliyle daha az yatırılmaktadır. Peki, ama işe girmesinin üzerinden bir yıl geçen ancak sigortalı bildirildiği gün sayısı bunun çok altında olan bir part time / kısmi süreli işçi yıllık ücretli izin kullanabilir mi?

Yıllık ücretli izin şartları

İş Kanununa tabi çalışan bir işçi, ilk yılında yıllık izin hakkına sahip değildir. Yıllık izni hak etmek için önce en az 1 yıl işyerinde çalışmak gerekir. Böylece işçi beşinci yılını doldurana kadar 14 gün izin hakkına sahip olur. İşçi 15’inci yılına kadar 20 gün ve 15 yıldan sonra da artık 26 gün izin hakkına sahip olacaktır.

Buradaki yıllık izin süreleri iş günü olup bu sürelerin işverenle anlaşılarak artırılması mümkünken, azaltılması ise mümkün değildir.

Kısmi süreli işçi kimdir?

Kısmi süreli çalışan işçi, işyerindeki emsali olan ve tam süreli çalışan işçiye göre önemli ölçüde az çalışan işçidir. Önemli ölçüde kavramı, normal çalışma süresinin en çok 2/3’üne denk gelen çalışmadır.

Haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğu bir işyerinde, haftada 30 saat ve altında çalışan işçiler kısmi süreli işçi olarak kabul edilecektir.

Uygulamada “part time” olarak adlandırılan kısmi süreli çalışmayla ilgili daha ayrıntılı bilgi almak isterseniz şu yazıma göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/kismi-sureli-is-sozlesmesi-nedir/

Kısmi süreli işçinin yıllık izin hesabı

Yukarıda da belirttiğim gibi; işçinin yıllık ücretli izne hak kazanması için işyerinde bir yılını doldurması gerekir. Kısmi süreli olarak çalışan ve işyerinde 7 yıldır görev yapan bir işçiyi ele alalım.

Bu işçi haftada iki ya da üç gün çalışıyor olsun. İşçinin ilk işe giriş tarihinin üzerinden 7 yıl geçmiştir; ancak fiilen çalıştığı ve SGK’ya bildirilen günlerinin toplamı örneğin ancak 4 yıl yapmaktadır.

İlk bakışta; işçinin işyerindeki toplam çalışma süresi net 4 yıl olduğu için, yıllık izninin de buna göre 14 gün olarak belirlenmesi gerektiği düşünülebilir. Ama senelik izin bakımından doğru olan, işçinin o işyerinde kaç yıldır görev yapıyor olduğudur. İşçi, 7 yıldır aynı işyerinde görev yaptığı için yıllık ücretli izin hakkı 20 gün olmalıdır.

Yargıtay kararlarında kısmi süreli çalışanın yıllık izin hakkı

Nitekim bir Yargıtay kararında da aynı görüş şöyle ifade edilmiştir:

“… Davacı işyeri hekimi olup, aksi kanıtlanamayan hizmet sözleşmesine göre haftada beş gün birer saatten ayda toplam 20 saat çalıştığı anlaşılmaktadır. Bu şekilde çalışma kısmi süreli çalışmadır. Kısmi süreli çalışma hallerinde, kıdem süresinin tespitinde hizmet sözleşmesinin başladığı ve sona erdiği tarihler arasındaki zaman nazara alınmalıdır. Başka bir deyişle, davacının çalıştığı saatlerin toplanarak gün-ay ve yıla çevrilmesi doğru değildir. Ancak, kıdem tazminatı hesabında davacıya kısmi süreli çalışma karşılığı ödenen aylık ücret göz önünde tutularak davacının toplam 3 yıl 1 ay 19 günlük çalışması karşılığı kıdem tazminatı ek bilirkişi raporunda belirtilen ücretten saptanarak hüküm altına alınması gerekir…” (9 Hukuk, 2000/12897 E.).

Bir başka Yargıtay kararında bu husus daha sarih biçimde şöyle ifade edilmiştir:

“… Kısmi çalışma kanunda yer almasına rağmen, kıdemin nasıl belirleneceği, ihbar izin gibi haklardan nasıl yararlanacağı, bu haklarla ilgili hesap şekli yine normatif olarak düzenlenmiş değildir. Konu, Yargı kararlarıyla çözüme kavuşturulmaktadır. Buna göre, kısmi çalışma ister haftanın bir veya bazı günleri çalışma şeklinde gerçekleşsin, ister her gün birkaç saat şeklinde olsun, işçinin işyerinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir yıl geçince kıdem tazminatı hakkının doğabileceği ve izne hak kazanacağı Dairemizce kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 4.6.2001 gün 2001/6848 E, 2001/9525 K). Hesaplamada esas alınacak ücret ise işçinin kısmi çalışma karşılığı aldığı ücret olmalıdır…” (9 Hukuk, 2009/33940 K.).

Kısmi süreli çalışan işçinin yıllık izin ücreti

Hemen yukarıdaki Yargıtay kararının son cümlesinden de anlaşılacağı üzere, kısmi süreli / part time çalışan işçinin iş akdi sona erdiğinde, kullanmadığı yıllık izinlerinin ücreti hesaplanırken, onun kısmi süreli ücreti esas alınır.

Örneğin işe ilk girdiği tarihle işten ayrıldığı tarih arasında tam 5 sene olan, ayda 30 saat çalışan ve karşılığında asgari ücrete orantılı ücret alan ve işten ayrıldığında kullanmadığı 14 günlük yıllık izin hakkı olan işçinin hak ettiği yıllık izin ücreti şöyle hesaplanır.

İşçinin 2026 yılı aylık kısmi süreli ücreti, 2026 brüt asgari ücret tutarı 33.030,00 TL’nin üçte ikisi olan 22.020,00 TL’dir. Dolayısıyla bunun bir günlük ücret karşılığı da bu rakamın otuzda biri olan 734,00 TL’dir. Haliyle işçinin alacağı yıllık izin ücreti de 14*734,00 TL yani brüt 10.276,00 TL olacaktır.

SONUÇ

Kısmi süreli işçi de yıllık ücretli izin hakkına sahiptir. Onun daha az çalıştığı ya da haftanın birden fazla gününde dinlendiği gibi varsayımlarla aksi bir sonuca varmak yanlış olacaktır.

İş Kanunu gereği; yıllık izin bakımından tam süreli çalışanlar ile kısmi süreli çalışanlar arasında bir ayrım yapılması mümkün değildir.

Part time (kısmi süreli) çalışan işçinin senelik izni hesaplanırken; o ana kadar fiilen çalıştığı günler toplanarak hesap yapılmamalıdır. Bu işçinin işe giriş tarihinden itibaren kaç yıl geçtiyse, o kadar yıllık izin hakkı olduğu unutulmamalıdır.

Dolayısıyla kısmi süreli işçi işe örneğin 5 Nisan tarihinde başlamışsa, tam bir sene sonra 6 Nisan itibariyle yıllık iznini 14 iş günü olarak kullanma hakkına sahiptir. Bu aralıkta işçinin günde kaç saat ya da haftada kaç saat çalıştığının, yıllık izne hak kazanma bakımından hiçbir önemi yoktur.

Kısmi süreli çalışanın hafta tatili hakkı olup olmadığını merak ediyorsanız da şu yazıma bakabilirsiniz: Kısmi süreli çalışanların hafta tatili

Sık Sorulan Sorular (SSS)