İşçi ile işveren arasındaki ilişki yalnızca işin yapılmasından ve ücretin ödenmesinden ibaret değildir. İşçinin işi ifa etmesi yanında bu işi sadakat borcu kapsamında ve işverenin güvenini boşa çıkarmadan yerine getirmesi de gerekir. İşçinin alkollüyken şirket aracını kullanması, bu duruma olumsuz bir örnektir. Peki, alkollüyken araç kullanan işçi kaza yaparsa ne olur? Alkollüyken kaza yapan işçi işten çıkarılır mı?
İçindekiler
İşçinin alkol kullanması ve sarhoş olması
İşçinin alkol kullanması ya da kullanmaması kendi kişisel tercihi olmakla birlikte; bir iş ilişkisinde işverenin işçisine işyerinde ya da dışarıda bile olsa, işyerine etkisi olan davranışlarında karışma hakkı olacaktır.
İşçinin alkol alması işverenin itibarına olumsuz etki yapacaksa ya da işçi işyerine sarhoş gelmişse, işverenin fesih hakkı gündeme gelecektir: https://mustafabaysal.com/iscinin-isyerine-sarhos-gelmesinin-sonuclari/
Alkollüyken kaza yapan işçi
İşçinin sarhoş olarak işe gelmesinden ya da işyerinde alkol almasından bağımsız olarak incelenmesi gereken bir durum da alkollüyken işçinin kaza yapmasıdır.
Bu durumda işçi, işveren tarafından kendisine tahsis edilen şirket aracının şoför koltuğuna alkol aldıktan sonra geçer ve trafik kazası yapar. İşçini bu kazası sonrasında işveren bazı hakları elbette gündeme gelecektir.
Yargıtay kararlarında alkollü araç kullanan işçi
İşçinin alkollüyken araçla kaza yapması durumunda ne olacağını anlamak için aşağıdaki Yargıtay kararlarına göz atabilirsiniz.
Aşağıdaki kararda özetle; kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru olmasa bile, sırf alkollü olarak direksiyon başına geçtiği için işçinin iş sözleşmesinin haklı nedenle derhal feshedilebileceği hüküm altında alınmıştır:
“… Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalı asıl işverenin işinde, alt işveren nezdinde şoför olarak çalışan davacının 08/07/2013 tarihinde sabah saatlerinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasına karıştığı, yapılan ölçümde davacının 0,50 promil alkollü olduğunun tespit edildiği ve davacının kazadan önceki akşam alkol aldığını kabul ettiği, anlaşılmıştır.
Şoför olarak çalışan davacının işyerine ait aracı alkollü olarak kullanması işverene 4857 saylı Kanunun 25/II-ı madde hükmüne göre haklı fesih imkânı verir. Davacı, feshe konu kazada kusurlu olmasa dahi alkollü olarak direksiyon başına geçmesi nedeniyle haklı feshe sebebiyet vermiştir. Buna göre Mahkemece davacının kıdem ve ihbar tazminatına yönelik taleplerin reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulü isabetsizdir…” (9 Hukuk, 2019/1008 K.)
Şu kararda ise; alkollüyken kaza yapan işçinin karşı tarafta sebep olduğu ve kasko tarafından karşılanmayan tutarın işverence işçiden talep edilebileceği hüküm altına alınmıştır:
“… Tüm dosya kapsamına göre davacının tek taraflı olarak kendi kusuru ile zarara sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır. Davacının kaza esnasında alkollü olduğu dosyadaki delillerden açıkça anlaşılması karşısında davalı, davacı şirktin tüm zararından sorumludur. Bu husus vaki olmasa dahi Mahkemenin ret gerekçesi isabetli değildir. Davacı işveren meydana gelen zararı sigorta şirketinden tahsil edemediğine göre Mahkemenin davacının sigorta şirketine yönelmesi gerektiği yönündeki kabulünde de isabet bulunmamaktadır…” (9 Hukuk, 2013/34078 K.).
SONUÇ
Alkollüyken direksiyona geçmek, başlı başına bir hata iken; bunu bir de şirket aracıyla yapmak çok daha büyük bir hata olsa gerekir.
Alkollüyken şirket aracını kullanan ve kaza yapan işçinin işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-ı maddesi gereğince işten çıkarılabileceği ve bu işçinin kıdem tazminatı ile ihbar tazminatını yitireceği muhakkaktır. Burada işçinin ne kadar promil alkollü olduğunun ya da kusurlu mu kusursuz mu olduğunun bir önemli olmaz.
Ayrıca eğer bu kazada meydana gelen hasarı/hasarları sigorta/kasko tamamen karşılayamaz ve işveren de cebinden ayrıca ödeme yapmak zorunda kalırsa, kusuru oranında işçiden bu zararını tahsil etmesi de pekâlâ mümkündür.
Son olarak şunu da hatırlatmam gerekir ki; kanaatimce işçi kaza yapmamış olsa bile, eğer şirket aracını alkollü olarak kullanırsa ve bu durum işveren tarafından öğrenilirse, işveren yine de haklı nedenle derhal fesih yapabilecektir. Çünkü işçi, 25/II-ı maddesinde yazılı “işin güvenliğini tehlikeye düşürmek” fiilini hâlihazırda gerçekleştirmiş olacaktır.
