Balkon, dâhil olduğu evde oturan insanların özel alanı olduğu kadar binanın dışarıya bakan yüzü olarak da görülebilir. Böyle olunca kişinin özel hayatını dilediği gibi yaşama hakkı ile apartmanın veya sitenin ortak alanlarına dair kurallar karşı karşıya gelebilir. Peki, ama balkona çamaşır asmayı yönetim yasaklayabilir mi ya da balkona çamaşır asmak yasaklanabilir mi?
İçindekiler
Balkona çamaşır asmak yasaklanabilir mi? Yargıtay ne diyor?
Bir apartman sakini balkonunu dilediği gibi kullanabilir. Buraya kullanmadığı eşyalarını yığabilir, masa ve sandalye koyabilir ya da isterse çiçeklerini büyütebilir. Bunun yanında, balkonun dış cephesinin bir de apartmanın ya da sitenin ortak alanı olduğu gerçeği ve bunun getirdiği bazı yükümlülükler vardır.
Evet, balkon doğal olarak bağımsız bölümün bir parçası olmakla birlikte; balkonun dış cepheyi oluşturan tarafı da binanın ortak alanı olması itibariyle ortak yerlerdendir ve burada yapılacak değişiklikler için diğer kat maliklerinin rızasını almak gerekir.
Hele ki balkondan dışarı çıkıntı yapacak şekilde sabit demir vb. bir malzemeyle çamaşır ipi asacak sistem yapmak kesinlikle kat malikinin tek başına alabileceği bir karar değildir. Ortak yerlerdeki değişiklikler için kat maliklerinin en az beşte dördünün rızasının alınması gerektiğini şu yazımda izah etmiştim: https://mustafabaysal.com/ortak-yerler/
Mülkiyet hakkı vs. binanın genel görünümü
İşte kat malikinin mülkiyet hakkı ile binanın ortak yerleri karşı karşıya geldiğinde, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile yönetim planı hükümleri devreye girecektir.
Cepheden sarkacak şekilde asmak vs. balkon içinde kurutmak
Öncelikle şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki; kat malikinin ya da bağımsız bölümde oturanın balkon içinde yapacağı çamaşır kurutma faaliyeti son derece doğaldır. Çünkü balkonun iç kısmı hem kat malikinin şahsi alanıdır hem de burada kuruyan çamaşırın komşulara bir zararı yoktur.
Fakat kişi çamaşırlarını cepheden sarkacak şekilde, balkon hizasının ilerisine doğru seriyorsa, işte burada önemli bir sorun olduğunu söyleyebiliriz.
Komşuyu rahatsız etme kriteri (su damlaması, manzara kapatma)
Çamaşırlar balkon hizasından ileri asıldığında her şeyden önce aşağıdaki komşuları rahatsız edebilecektir. Nihayetinde kuruması için asılan çamaşırlar aşağıya su damlatabilecek veya çarşaf gibi uzun çamaşırlar alt komşunun balkon manzarasını kapatabilecektir.
Bunların ikisi de yasak ve çirkin davranışlardır. Bu durumda aşağıdaki kat malikinin hangi haklara sahip olduğunu benzer bir konu olan halı silkelemeyi incelerken yazmıştım: https://mustafabaysal.com/hali-silkeleme-ust-kat-komsu-sikayet/
Yönetim planındaki yasaklar bağlayıcıdır
Yönetim planının apartmanın veya sitenin anayasası kabul edilebileceğini daha önce yazmıştım: https://mustafabaysal.com/yonetim-plani-nedir/
Yönetim planında yer alan bir hüküm, kanunun emredici hükümlerine aykırı değilse, her kat maliki için geçerli olacaktır.
O halde; 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda balkona çamaşır asmak ile ilgili emredici bir hüküm olmadığına göre, yönetim planında balkona çamaşır asmanın yasaklanması mümkündür ve böyle bir yasak herkes için bağlayıcıdır.
Yönetim planında yer alan kuralların nasıl değiştirilebileceğini de şu yazımda ele almıştım: https://mustafabaysal.com/site-yonetim-plani-degistirme/
“Binanın ön cephesine çamaşır asılamaz”
Yönetim planı dışında kat malikleri kurulunun toplanıp böyle bir karar alması da mümkündür. Kanaatimce, ortak yerlerdeki değişiklik usulüne tabi olması gereken böyle bir kararda, kat maliklerinin en az beşte dördünün rızasının bulunması gerekir.
Zabıtanın müdahale yetkisi var mı? Cezai işlem olur mu?
Hayır, zabıtanın bu konuda bir yetkisi bulunmaz. Buna rağmen, komşunun astığı çamaşırdan dolayı mağdur olan kimse TCK 151’nci madde kapsamında; komşusunun, kendisine ait taşınmaz malını kullanamaz hale getirdiği iddiası ile cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
Balkona asılan çamaşır için mahkemeye başvurmak (sulh mahkemesi)
Komşusunun balkona astığı çamaşırın suyunun damlamasından veya çamaşırın manzarasını kapatmasından rahatsız olan komşu ayrıca sulh hukuk mahkemesine başvurarak, hakimin müdahalesini de talep edebilir. Buna dair örnek bir karar aşağıdadır:
“… Kat mülkiyetli bir apartmanda 10 no.lu daire maliki olan davalının, balkonlarında dışa gelecek şekilde astıkları ıslak çamaşırlardan sızan suların, alt kattaki davalıya ait 8 nolu dairenin balkonuna sıçrayıp zarar verdiği bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden ve bu durum 634 sayılı yasanın 1. maddesi hükümlerine aykırı görülmüş olduğundan davalının bu şekilde kullanımlarının önlenmesine ve çamaşırlarını balkonlarının iç kısımlarına asmaları gerektiğinin kendilerinin ihtar edilmesine…” (5 Hukuk, 1990/3461 K.).
SONUÇ
Balkona çamaşır asmak yasaklanabilir mi? Bu sorunun cevabı duruma göre farklılaşabilir:
- Balkona çamaşır asmanın yasaklanması kararını alma yetkisi kural olarak kat malikleri kuruluna aittir. Kat malikleri kurulu en az 4/5 çoğunlukla böyle bir karar almışsa, bu karar tüm kat maliklerini bağlar.
- Kat malikleri kurulu en az 4/5 çoğunlukla, balkona çamaşır asmayı yasaklayıp yasaklamama konusunda karar alma yetkisini yönetime vermişse veya yönetim planında böyle bir yetki yönetime tanınmışsa; yönetimin böyle bir karar alma hakkı olur.
- Kat malikleri kurulunun veya yönetim planının özel yetki vermediği yönetim/yönetici, kendiliğinden bir karar alarak balkona çamaşır asılmasını yasaklayamaz.
Balkona çamaşır asılmasının yasaklanması kararından rahatsız olan kat malikleri ne yapabilir? Burada da farklı alternatifler söz konusudur:
- Eğer bu yasağın dayanağı yönetim planıysa, yönetim planının değiştirilmesi gerekir.
- Eğer yasağın dayanağı kat malikleri kurulu ise kat malikleri kurulu kararının iptali için sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekir.
- Eğer yasağın dayanağın yönetimin/yöneticinin “keyfi” ise bu yasağa uymak gerekmez.
Son olarak bir sorunun daha sorulması gerekir: Çamaşır asılması yasağına uymayan komşu hakkında ne yapılabilir? Bunun da birden fazla cevabı vardır:
- Kat maliki sulh hukuk mahkemesine başvurarak hakimin müdahalesini talep edebilir.
- Komşunun balkonuna astığı çamaşır nedeniyle kendisine ait taşınmazın bir bölümü olan balkonunu kısmen veya tamamen kullanamaz duruma gelen kat maliki, Türk Ceza Kanunu’nun 151’nci maddesi kapsamında cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
Her şeye rağmen; sorunlarımızın kavga etmeden çözülebileceğine olan inancınızı yitirmeyin ve ilk olarak ”diyalog” kapısının ziline basmayı unutmayın.
Ayrıca son olarak şunu söylemeliyim ki; kat malikinin balkonun iç tarafına astığı, dışarıdan görünmeyen ve kimseye rahatsızlık vermeyen çamaşırlar, bu yazının konusu dışındadır.
