Apartman görevlisi ya da mevzuattaki adıyla kapıcı, günümüzde apartmanların veya sitelerin çok önemli bir parçası. Temel görevi apartmanın ya da sitenin işlerini görmek olan kapıcının kat maliklerine servis yapma zorunluluğu var mı? Apartman görevlisinin “servis yapmama” hakkı olur mu?
İçindekiler
Kapıcı servis yapmak zorunda mı? Görev tanımı ve çalışma saatleri
Özellikle eski Türk filmlerinde gördüğümüz bir sahne vardır: Kapıcı her daireden siparişleri toplar, markete/bakkala gider, siparişleri satın alıp katları dolaşarak evlere teslimat yapar.
Bu sahneyi artık günlük hayatta pek göremez olduk. Bunun yerine insanlar çeşitli online uygulamalar üzerinden siparişlerini veriyor ve evlere siparişleri artık kapıcılar değil, kuryeler getiriyor.
Yine de kapıcının evlere servis yapmaya devam ettiği apartmanlar ya da siteler elbette halen var. Peki, ama kapıcı evlere servis yapmak zorunda mı?
Bunun cevabını bulmak için öncelikle kapıcının görevlerinin neler olduğunu doğru anlamak gerekir: https://mustafabaysal.com/kapicinin-gorevleri/
Hemen yukarıda bağlantısı yer alan makalemde bunu izah etmiştim. Konut Kapıcıları Yönetmeliği’nde kapıcıların görev ve sorumlulukları açıklanmıştır ve 5’inci maddede açıkça yazdığı üzere, kapıcının görevlerinden birisi de “belirlenen saatlerde servis hizmetleri görmek” olarak belirlenmiştir.
Kapıcının görev tanımı nasıl yazılmalı?
Kapıcıdan yönetmelikte yazan tüm görevleri kendiliğinden yapmasını beklemek hem mantıklı hem de hukuki olmayacaktır; çünkü kapıcının görevi temelde belli olsa bile tam olarak hangi görevleri yapacağı yöneticinin veya kat malikleri kurulunun talimatıyla belirlenecektir.
Dolayısıyla her şeyden önce kapıcının görev tanımının tespit edilmesi gerekir. Kapıcının hangi işleri yapacağının açıkça yazılı olduğu bir görev tanımı ister iş sözleşmesinin bir parçası olarak hazırlanabilir isterse de bilahare hazırlanıp kapıcıya tebliğ edilebilir.
Sözleşmede “servis” yoksa zorla yaptırılamaz mı?
İş sözleşmesinde kapıcının görev tanımı belirlenmemiş ya da eksik belirlenmiş olabilir. Haliyle kapıcının evlere servis yapacağına dair bir görevlendirme sözleşmede olmayabilir. Ancak bu, kapıcıya böyle bir görevin verilemeyeceği anlamına gelmez.
İş sözleşmesinde kapıcının servis görevi olmasa bile ayrı bir görev tanımı veya talimatnamesi hazırlanarak, bunun içine kapıcının servis görevi koyulursa, kapıcı artık servis yapmak zorunda olacaktır.
Servis saatleri ve ara dinlenmesi (mola)
Görev tanımında kapıcının evlere servis yapacağının yazması tek başına bir anlam ifade etmez. Öyle ya; kapıcının günlük ve haftalık çalışma süresi sınırlı olduğuna göre, bu servis hangi saatlerde yapılacaktır?
Apartman görevlisinin her şeyden önce İş Kanunu’na tabi bir işçi olduğu göz önüne alındığında, haftalık en çok 45 saat çalıştırılabileceği başta olmak üzere uyulması gereken temel kurallar mevcuttur.
Kapıcının çalışma süresi de bunlara göre tespit edilmeli ve hangi saatlerde ne şekilde evlere servis yapacağı da baştan belirlenmelidir.
“Günde 3 kere servis” kuralı yönetmelikte var mı?
Yönetmelikte günde kaç kere servis yapılacağına dair bir hüküm bulunmaz. Tam da bu nedenle, yukarda vurguladığım üzere, kapıcının görev tanımının hazırlanması ve bu yapılırken de kaç kere ve hangi saatlerde servise çıkacağının belirlenmesi gerekir.
Kapıcı market alışverişi yapmak zorunda mı?
Kapıcının görev tanımında evlerden sipariş alıp evlere teslim etme varsa, kapıcının marketten alışveriş yapması tabi ki gerekir. Burada marketin uzaklığı veya siparişlerin ağırlığı tartışma konusu olabilse de yönetici veya kat malikleri kurulu tarafından buna dair çözümler sunulacağı muhakkaktır. Aksi takdirde kapıcıdan çok uzak mesafelerden çok ağır siparişleri kendi imkânlarıyla getirmesi beklenir ki, bu durum ne vicdani olacaktır ne de görev tanımı içinde kabul edilebilecektir.
SONUÇ
Apartman görevlisinin servis yapmama hakkı var mı? Ya da tersten sorarsak, kapıcı evlere servis yapmak zorunda mı?
Konut Kapıcıları Yönetmeliği’ne göre kapıcının görevlerinden birisi de servis hizmetlerini görmektir. Fakat bu görevin kapıcı tarafından yapılması için, öncelikle görev tanımı içinde yer alması ve ne şekilde gerçekleştirileceğinin belirlenmiş olması gerekir.
Yani kapıcının hangi saatlerde evlerden nasıl sipariş alacağı, bu siparişleri nasıl temin edeceği ve evlere nasıl teslim edeceği önceden yazılı olarak belirlenmiş olmalıdır ki; kapıcıdan bu görevi yerine getirmesi beklenebilsin.
Aksi takdirde; kapıcının kendiliğinden ve aklına estiği gibi evlerden sipariş alması ve bunları evlere teslim etmesi beklendiğinde bu sistemin yürümeyeceği açıktır.
Kapıcının görev tanımı içinde ve net şekilde servis hizmeti bir kere belirlendiğinde; kapıcının artık servis yapmama gibi bir hakkı kesinlikle söz konusu olmayacaktır ve kapıcı bu görevini yerine getirmezse tazminatsız olarak işten çıkarılabilecektir.
Ancak kapıcının aynı zamanda bir işçi olduğunu ve çalışma süresi bakımından kurallara tabi olduğunu unutmamak ve onu istediği kadar ve sürede çalıştırabileceği zannetmemek de gerekir. Öyle zannedilirse, kapıcı bazı istekleri reddetme ve gerekirse servis yapmama hakkına sahip olacaktır. Kapıcının çalışma süresinin nasıl olması gerektiğini izah ettiğim yazıma şuradan göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/kapici-calisma-saatleri/
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Kapıcı servis saatleri nelerdir?
Kapıcı servis saati diye bir şey yoktur. Hiçbir mevzuat metninde böyle bir saat aralığı belirlenmemiştir. İş Kanunu’nun belirlediği çalışma süreleri dahilinde olmak kaydıyla, kapıcının servis saatlerini kat malikleri kurulu veya yetki verdiği yönetici belirler.
Apartman görevlisi günde kaç saat çalışır?
Apartman görevlisi esasen bir işçidir ve İş Kanunu’na göre işçinin çalışma süresi en çok 45 saattir. Buna göre, işçinin çalışma süresinin haftanın günlerine dağıtılması gerekir.
