Memur olmadan önce askerlik yapan memurun yıllık izni

Devlet memurunun ilk yılında yıllık izin hakkı olmadığı malum. Böyle olunca, memurun yıllık izin kullanabilmesi için öncelikle bir yıllık kıdemini tamamlaması gerekiyor. Peki, ama ya kişi memuriyet öncesi askerlik yapmışsa, aday memurlukta geçirdiği sürelere askerlik süresi eklenir mi ve memur daha erken yıllık izne ayrılabilir mi?

Memurun yıllık izin süreleri

Devlet memurunun yıllık izin süreleri kıdemine göre belirlenir ve memurun ilk yılında yıllık izin hakkı olmaz. Memurun yıllık izin süreleri aşağıdaki tabloda yer aldığı gibidir:

Tablodan da görüleceği üzere memurun esasen 20 gün ve 30 gün şeklinde iki ayrı yıllık izin süresi vardır. Ancak memur ilk yılında yıllık izin kullanamaz ve ancak bir yıllık hizmetinin dolmasıyla yıllık izne hak kazanır.

Yıllık izinde önemli olan hizmet süresi

Memurun kıdeminden anlaşılması gereken, memurun yalnızca çalıştığı kurumda geçirdiği süre değildir. Evet, memurun kurumunda çalıştığı süre elbette hizmet süresini esas belirleyen unsurdur; ancak kişinin memuriyet haricindeki bazı çalışmaları da hizmet süresine eklenmektedir.

İşte kişinin memuriyette geçmediği halde hizmet süresinin hesabında dikkate alınacak sürelerden birisi de askerlikte geçen süredir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 83’üncü maddesinde; memurken askerlik hizmetini yapmak için ayrılanların muvazzaf askerlikte geçen sürelerinin muvazzaf askerliğe ayrıldıkları sırada iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirileceği, bu gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettikleri kadroda kazandıkları kademe ilerlemelerinin ayrıca göz önünde bulundurulacağı ifade edilmiştir.

Memuriyetten önce askerlik yapanlar için ise 84’üncü maddede; muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra devlet memurluğuna atananların adaylık esaslarına tabi olacağı ve muvazzaf askerlikte geçen sürelerinin asaletlerinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi tutulmak suretiyle derece yükseltilmesinde de değerlendirileceği belirtilmiştir.

Memurun askerlik süresinin yıllık izne etkisi

Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 154 sayılı Devlet Memurları Genel Tebliği’nde; yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması gerektiği ortaya koyulmuştur. Askerlik görevinin, niteliği itibariyle kamu kurum ve kuruluşunda geçen süre olduğu ortadadır.

Devlet Personel Başkanlığı’na göre askerlik süresinin yıllık izne etkisi

Konuyla ilgi mülga Devlet Personel Başkanlığı’nın (DPB) çok net bir görüşü vardır. DPB ilga edilmiş olmakla birlikte, bu görüşün ruhunun aynen geçerli olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

DPB’den istenen görüşte; genel müdürlükte mühendis olarak göreve başlayan ilgilinin devlet memurluğuna başlamadan önce 1 yıl süreyle askerlik görevini yaptığı ve göreve başladığı yıl için yıllık izin hakkının bulunup bulunmadığı sorulmuştur.

DPB ise memuriyete girmeden asteğmen olarak görev yapan ve muvazzaf askerlik hizmeti ile birlikte bir yıllık hizmet süresini dolduran aday Devlet memurunun 657 sayılı Kanunun mezkûr hükümleri uyarınca yıllık izin hakkının bulunduğuna hükmetmiştir.

Bunun anlamı çok açıktır: Memuriyete girmeden önce yapılan askerlik görevinin süresi ne kadar ise, bir yıllık hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Konuyu iki örnekle netleştirebiliriz:

• İlk örneğimizde kişi memuriyete girmeden önce tam 1 sene boyunca asteğmen olarak muvazzaf askerlik görevini yerine getirmiştir. Bu kimse, aday memur olarak memuriyete başladığı gün itibariyle 20 gün yıllık izin hakkına sahip olur.
• İkinci örneğimizde kişi memuriyete girmeden önce 6 ay kısa dönem askerlik yapmıştır. Bu kimse aday memurluğu başladıktan sonra 6 ay geçmekle birlikte 20 günlük yıllık izin hakkına sahip olur.

SONUÇ

Memuriyet öncesi askerlik yapan aday memurun askerlikte geçen süresi, yıllık izne esas hizmet süresinin hesaplanmasında dikkate alınır.

Böylece kişi halen aday memur bile olsa, asaleten memurluğa atanmadan, yıllık izin kullanma hakkına sahip olabilir. Burada önemli olan tek husus; aday memurun, memuriyet öncesi askerlik süresi ile aday memurlukta geçen süresinin toplamının 1 seneyi geçmesidir.