Elden maaş ödeme cezası

İşçinin ücretinin elden ödenmesi çok sınırlı hallerde mümkün olup çok büyük oranda işçilerin maaşının bankadan ödenmesi gerektiğini söyleyebiliriz. Buna rağmen, işçinin ücretini bankadan ödemesi gerekirken elden ödeyen işverene hangi yaptırımlar uygulanır? Elden maaş ödeme cezası ne kadar?

İşçi ücretinin elden ödenmesi

Elden ödemeden kasıt; işçiye yapılacak ödemenin banka ya da PTT benzeri bir ödeme aracı kurumdan geçirilmeden, doğrudan işçiye yapılmasıdır. Elden ödemenin sebep olabileceği belli başlı sıkıntılar olur:

• Elden ödeme alan işçi ileride ücretini almadığını iddia ederek alacak davası açabilir.
• Elden ödeme yapan işveren, işçinin sigorta primlerini SGK’ya daha az bildirebilir.
• Elden ödemeden kaynaklı vergi kayıpları meydana gelir.
• İşçi ve işveren için mahkeme aşamasında ispat sorunları yaşanır.

Buna benzer nedenleri göz önüne alan kanun koyucu, elden ödemeyi mümkün olduğunca ortadan kaldırmak istemiş ve zorlaştırmıştır.

İşçi maaşlarının bankadan ödenmesi

Şu yazımda bu hususu detaylıca izah etmiştim: https://mustafabaysal.com/elden-maas-odeme-limiti/

Yazımdan da görüleceği üzere işçinin ücretinin elden ya da bankadan ödenmesi, işverenin işçi sayısına bağlanmıştır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmeliğin 10’uncu maddesine göre; TÜRKİYE GENELİNDE çalıştırdığı işçi sayısı 3 ve üstünde olan işverenlerin, işçilerinin ücretini bankadan ödemeleri zorunludur.

Bu öyle bir zorunluluktur ki; işçinin ücretinin ödeneceği yakınlarda bir banka şubesi olmasa bile elden ödeme yapılamaz ve en kötü ihtimalle işçi ücretinin PTT aracılığıyla ödenmesi istenir.

Elden maaş almak suç mu?

Madem Türkiye genelinde işçi sayısı 3 ve üstünde olan işverenin elden ücret ödemesi yasal değil, işçinin elden maaş alması da suç olur mu?

Böyle bir soru doğal olarak akla gelse de işçiye, elden maaş aldığı için hiçbir yaptırım uygulanamaz. İşçi ve işveren ilişkisinin niteliği gereği, yönetim hakkı kapsamında maaşı nasıl ödeyeceğini işveren belirler ve işçinin bu konuda bir söz hakkı olmaz. Böyle olunca, elden maaş aldığı için işçiyi suçlamak ya da ona para cezası uygulamak da mümkün değildir.

Elden para ödeme cezası

4857 sayılı İş Kanunu’nun 32’nci maddesinde “Çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda” Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bir yönetmelik çıkarılacağı hükme bağlanmış ve biraz yukarda ismini zikrettiğim yönetmelik Bakanlık tarafından çıkarılmıştır.

Bu yönetmelikle de işverenler için işçilerine elden ödeme yapabilmeleri için üst sınır Türkiye genelinde 3 işçi çalıştırmak olarak belirlenmiştir.

Buna rağmen, işverenin Türkiye genelindeki işçi sayısı 3 veya 3’ün üstündeyse ve fakat işveren işçilerine elden ücret ödüyorsa, bunun elbette bir idari yaptırımı olacaktır.

İş Kanunu’nda elden ödeme cezası

4857 sayılı İş Kanunu’nun ücret ile ilgili hükümlere aykırılık sebepli idari para cezalarını düzenleyen 102’nci maddesinde “ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için 2026 yılında 2.734,00 TL idari para cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus; elden ücret ödeyen işverene tek seferde ve tek kalem idari para cezası kesilmeyeceği, bunun yerine HER işçi ve HER ay için ayrı ayrı idari para cezası uygulanacağıdır.

Durumu bir örnekle netleştirebiliriz: Diyelim ki işverenin 8 işçisi var ve bu işçilere ücretlerini elden ödüyor. Durumu tespit eden bir iş müfettişi 3 yıl geriye dönük idari para cezası uygulama yetkisine sahiptir. Bu durumda 8 işçi için 36 aylık ihlal nedeniyle 8 * 36* 2.734,00 olmak üzere toplam 787.392,00 TL idari para cezası işveren hakkında uygulanacaktır.

SONUÇ

Elden maaş ödeme cezası 2026 yılında ne kadar: 2.734,00 TL. Böyle bakınca “ceza da yüksek değilmiş” diyen bir işveren büyük hata yapacaktır.

Çünkü işçiye elden ücret ödemenin cezası her işçi için ve her ay için öngörülmüştür. Öyle ki; teftiş yapan bir iş müfettişinin 3 yıl geriye dönük idari para cezası uygulayabildiği de düşünüldüğünde, hepsi topu 10 civarı işçisine elden ücret ödeyen bir işverenin bile milyon liralık idari para cezalarıyla karşılaşması işten değildir.

Sık sorulan sorular: