Ramazan ayının gelmesiyle birlikte ülkemizde milyonlarca kişi oruç tutmaya başladı. Bunların arasında haliyle işçiler de var. Ramazan ayından önce işyerinde yemek çıkarılan ya da işverenden “ticket” diye tabir edilen yemek kuponu alan işçinin aklına şu soru gelebilir: Ramazanda oruç tutan işçiye yemek parası verilir mi?
İçindekiler
İşyerinde yemek verilmesi
Karşımıza çıkan ilk uygulama, işyerinde yemek verilmesi şeklinde olacaktır. Bazı işyerlerinde, işyerinin kendi yemekhanesi olur ve yine işverenin aşçılarının pişirdiği yemekler işçilere servis edilir. Bazı işyerlerinde ise işveren dışarıdan bir yemek firmasıyla anlaşır ve işyerine getirilen yemekler yine işyerinde servis edilir.
İşçilere yemek kuponu verilmesi
İşverenler için ikinci bir yöntem ise işçilere işyerinde yemek vermektense onlara yemek kuponu vermektir. İşverene vergi avantajı da getiren bu uygulama ile işçi yemek kuponu almakta ve işyeri dışında, kuponun geçerli olduğu yerlerde yemeğini yemektedir. Hatta kuponlarla market alışverişleri bile yapılmaktadır.
Ramazanda oruç tutan işçi
Ramazan geldiğinde oruç tutan işçi için artık bir aylık süre boyunca sahur ile iftar arasında bir şey yemek ve içmek yoktur. Böyle olunca, çalıştığı vardiyası veya çalışma dönemi bu aralığa denk gelen işçi ne işyerinde yemek yiyebilir ne de dışarıda yemek kuponu kullanarak bir şeyler yiyebilir.
Oysa işveren oruç tutmayan işçilerini de gözeterek, işyerinde yemek veriyorsa buna devam etmektedir veya yemek kuponu veriyorsa, bu kuponları dağıtmaktadır.
Peki, ama oruç tutan bu işçinin Ramazan ayı boyunca hakları ne olacaktır? Oruç tutan bu işçiye yemek parası verilmesi gerekecek mi?
Ramazan’da oruçlu işçiye yemek parası
Bu soruyu soranların esasen iki farklı kastı olabilir. Bu iki farklı soru şöyle cereyan edebilir:
- İşyerinde yemek verilen işçi, Ramazan ayı boyunca örneğin öğle yemeğini işyerinde yemeyeceği için, bu öğle yemeği bedelinin kendisine ayrıca ödenmesinin gerekip gerekmediğini merak ediyor olabilir.
- Kendisine yemek kuponu verilen işçi, Ramazan ayı geldiğinde, öğleleri dışarıda yemek yemeyeceği için yemek kuponunun kesilip kesilmeyeceğini merak ediyor olabilir.
Gelin, bu soruların cevabını birlikte bulalım.
Oruç tutan işçiye yemek parası verilir mi?
“İşçi madem oruçlu olduğu için işyerinde yemek yemiyor, o halde bu yemeğin karşılığı olan ücretin işçiye ödenmesi gerekir” şeklindeki bir yaklaşım mantıki görünse de yasal olarak doğru değildir.
Yasal olarak, işverenin işçisine, oruçlu olması nedeniyle işyerinde yemek yemediği için bu yemeğin bedelini nakdi olarak ödemesi gerekmez.
Ancak ve ancak işçi ile işveren bu hususta daha önce anlaşmışsa, örneğin iş sözleşmesinde “Ramazan ayında işçiye öğle yemeği bedellerini nakden ödeneceği” yazılıysa, bu durumda işçi yemek parasını bilahare talep edebilir.
İşçiye Ramazanda da yemek kuponu verilmesi gerekir mi?
Evet, elbette gerekir. Yemek kuponu işçiye sağlanan ek menfaatlerden birisidir ve aslında giydirilmiş ücretin bir parçasıdır. Böyle olunca, işçiye “Ramazan geldi, sen de oruçsun; o zaman sana yemek kuponu vermemize gerek yok” demek, işçinin ücretini düşürmekle aynı şey olacaktır. İşçinin ücretini düşürmek ise ancak onun yazılı rızasının alınmasına bağlıdır.
SONUÇ
Ramazanda oruç tutan işçiye, yemek kuponu verilmeye devam edilir mi? Evet, işçi ister oruçlu olsun, ister olmasın; yemek kuponu hakkı onun ücretinin bir parçasıdır ve Ramazan geldiği için işçiye bu kuponun verilmemesi yasal olmaz. Benzer şekilde, işçiye yemek yardımı her ay nakit olarak ödeniyorsa, bu ödeme de yapılmaya devam edilmelidir.
İşyerinde çıkan yemeğin parasını işçinin nakit almasına gelince, oruç tuttuğu için işyerinde yemek yememek işçiye böyle bir hak vermez. İşveren neticede diğer işçiler için yemek vermeye devam etmektedir ve oruç tutan işçinin de istediği zaman burada yemek yemesi mümkündür.
Bunun tek istisnası, Ramazanda işyerinde yemek yemeyen işçiye bunun parasının bilahare ödeneceğinin işçi ile işveren arasında önceden belirlenmiş olmasıdır. Bu durumda, işçiye yemediği yemeğin karşılığı olan bedeli nakden almaya hak kazanır.
