İşçinin işyerinin bulunduğu yer bazen işçi için maaştan bile öncelikli olabilir. Ailevi nedenler, maddi gerekçeler ya da alışkanlıklar nedeniyle işçi belirli bir şehirde yaşamayı seviyor olabilir veya o şehirde yaşamaya mecbur olabilir. O halde, işyerinin taşınması işçiye haklı fesih hakkı verir mi?
İşyerinin başka bir ilçeye veya şehre taşınması: Haklı fesih sebebi mi?
İşyerinin bir mahalleden diğerine taşınması çoğu zaman mesele olmaz. Hele ki bu taşınma, kısa mesafeler arasındaysa işçiler bunu nadiren sorun eder.
Ancak işyerinin bir ilçeden bir başkasına ya da bir şehirden başka bir şehre taşınması, işçi bakımından yeni sorunları da beraberinde getirebilir.
Bu taşınma bazen İstanbul gibi metropollerin ilçeleri arasında olduğunda, Anadolu’da iller arası taşınmadan daha büyük sıkıntılara yol açabilir. Bazı taşınmalar aynı ile sınırlarında olsa dahi iki farklı ilçe arasındaki mesafe de burada önem arz eder.
O halde işyerinin ilçe, semt ya da şehir değiştirmesinden ziyade, burada önemli olan “nereden nereye” taşındığıdır. Bu iki yer arasındaki mesafenin uzunluğu, ulaşım imkânlarının çeşitliliği, hayat pahalılığı ve hayat standartları gibi unsurlar, işyerinin taşınmasını farklı boyuta taşıyabilecektir.
Büyükşehir belediye sınırları içinde değişiklik esaslı değişiklik sayılır mı?
İşyerinin taşınması konusunda ezbere cevaplar verilemeyeceğinin en belirgin örneği, büyükşehirlerdeki taşınmalar esnasında görülür. Öyle ki; kalabalık büyükşehirlerde bazen bir ilçe ile diğeri arasındaki ulaşım süresi farkı üç-dört saatleri bulabilir.
Böyle olunca ezbere “büyükşehir belediye sınırları içinde” veya “iller arası” ya da “ilçeler arasında” gibi standart yorumlar yapmak doğru olmayacaktır.
Yargıtay’ın “çalışma koşullarında esaslı değişiklik” kriteri
Yargıtay, işyerinin taşınmasını işçi için ne tek başına bir haklı fesih sebebi saymış ne de işçinin her halde ve şartta bunu kabul etmesi gerektiğini söylemiştir.
Burada önemli olan, işyerinin taşınması sonucunda oluşan yeni şartların, işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik anlamına gelip gelmediğidir.
Bir kararında örneğin Yargıtay; engelli çocuğu olan işçinin yeni ve uzak işyerine ulaşımının zorlaşmasını çalışma şartlarında esaslı değişiklik saymış ve işçinin feshini haklı bulmuştur (9 Hukuk, 2020/16728 K.).
Yine bir kararda yüksek mahkeme; işyerinin taşınması nedeniyle evinden daha erken çıkmak zorunda kalan işçinin feshini haklı kabul etmiştir (9 Hukuk, 2015/10736 K.).
Bir başka kararda Yargıtay; işveren tarafından servis sağlanacağı taahhüt edilmesine rağmen, işyerinin taşınması nedeniyle işyerine geliş gidiş süresinin uzamasının, işçi bakımından çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğuna hükmetmiştir (9 Hukuk, 2013/27077 K.).
İşverenin servis koyması haklı feshi engeller mi?
Hemen yukarıdaki karardan da görüleceği üzere, işyerinin taşındıktan sonra işçileri yeni işyerine servisle ulaştırması tek başına sorunu çözmeyecektir. Bu durumda bile, işçinin yolda geçirdiği sürenin artması, çalışma koşullarında esaslı değişiklik kabul edilecektir.
Taşınma nedeniyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet, aslında bu istifa değiş haklı nedenle derhal fesihtir ve taşınma nedeniyle işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik meydana gelmişse, işveren bu hususta işçinin rızasını almamışsa ve işçiden çalışmaya devam etmesini bekliyorsa, işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı olacaktır.
6 iş günü içinde itiraz etme zorunluluğu
Çalışma koşullarında esaslı değişiklik kavramına bu kadar değinmemizin sebebi, bu değişikliğin belirli bir prosedüre bağlı olmasıdır.
Şu yazımda da izah ettiğim üzere, işçiye yazılı olarak tebliğ edilmeyen ve tebliğ edilse bile işçinin 6 iş günü içinde yazılı rıza vermediği esaslı değişiklikler, işçiyi bağlamayacaktır: Çalışma koşullarında esaslı değişiklik: Nedir, şartları ve işçi hakları
Sözleşmedeki “İşveren işyerini değiştirebilir” maddesi geçerli mi?
Evet, bu tür maddelerin geçerli olduğunu peşinen söyleyebiliriz. Bir kararında Yargıtay; işyerinin Bağcılar’dan Büyükçekmece’ye taşınmasına rağmen, iş sözleşmesinde işçinin bu tür değişiklikleri kabul etmiş olması ve ayrıca işverenin işçiye servis sağlayacak olması nedeniyle, işçinin feshini haksız bulmuştur (9 Hukuk, 2010/41150 K.).
Bu kararda Yargıtay, iş sözleşmesindeki bu tür hükümlerin geçerliliği ile ilgili de şöyle demiştir:
“… İş ilişkisinin taraflarının iş sözleşmesinde, gerektiğinde işverence çalışma koşullarında değişiklik yapabileceğine dair düzenlemelere gitmeleri halinde, işverenin genişletilmiş yönetim hakkından söz edilir. Bu halde işveren, yönetim hakkını kötüye kullanmamak ve sözleşmedeki sınırlara uymak kaydıyla işçinin çalışma koşullarında değişiklik yapma hakkını sürekli olarak kazanmış olmaktadır. Örneğin, işçinin gerektiğinde işverene ait diğer işyerlerinde de görevlendirilebileceği şeklinde sözleşme hükümleri, işverenin bu konuda değişiklik yapma hakkını saklı tutar. Anılan hak objektif olarak kullanılmalıdır…” (9 Hukuk, 2010/41150 K.).
SONUÇ
İşyerinin taşınması işçiye haklı fesih hakkı verir mi? Önce bu sorunun işçi bakımından olumsuz cevabını, sonra işçi bakımından olumlu cevabını vereyim.
İşyerinin taşınması işçiye haklı fesih hakkı, aşağıdaki durumlarda vermez:
- İş sözleşmesinde işçinin, işyerinin başka yere taşınması durumunda orada da çalışacağına dair hüküm varsa ve işveren objektif şekilde iyi niyetle böyle bir değişiklik yapmışsa işçinin haklı fesih hakkı olmaz.
- İş sözleşmesinde herhangi bir hüküm olmamakla birlikte; işyerinin taşınması çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliğindeyse ve işveren bu değişiklik için işçinin yazılı rızasını istese, işçi de 6 iş günü içinde buna onay verse, artık işçinin haklı fesih hakkı ortadan kalkar.
- İş sözleşmesinde hüküm olsun veya olmasın; işyeri taşınması, çalışma koşullarında esaslı değişiklik kabul edilmeyecek derece önemsiz ise işçinin haklı fesih hakkı olmaz.
İşyerinin taşınması işçiye haklı fesih hakkı, aşağıdaki durumlarda ise verir:
- İş sözleşmesinde işçinin, işyerinin başka yere taşınması durumunda orada da çalışacağına dair hüküm yoksa ve işyerinin taşınması çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliğindeyse; işveren bu değişiklik için işçinin yazılı rızasını istese, işçi de 6 iş günü içinde buna onay vermese ve fakat işveren yine de işçiden yeni işyerinde çalışmasını istese, işçinin artık haklı fesih hakkı olacaktır.
Dolayısıyla işyerinin taşınması yukarıdaki kurallara göre ve objektif şekilde değerlendirilmeli, işçinin haklı fesih hakkının olup olmadığına bundan sonra karar verilmelidir.
Benzer bir konu olmak üzere, işçinin servis güzergahının değiştirilmesinin sonuçlarını merak ederseniz, şurada bulabilirsiniz: İşçinin servis güzergahının değiştirilmesi
