8 saat çalışmada kaç saat mola hakkı var?

İşçilerin çalışma süreleri belirlenirken ve işçilere bildirilirken genelde ara dinlenmeleri dâhil süreler ifade edilir. Bu süre bazen 8 saat, bazen 12 saat olurken; haftada iki gün tatil yapılan işyerlerinde 9 saat olarak da belirlenebilir. Peki, ama 8 saat çalışmada kaç saat mola hakkı vardır?

İş Kanunu’nda mola süreleri

4857 sayılı İş Kanunu’nda mola yerine ara dinlenmesi kavramı kullanılır ve ara dinlenmelerinin ne kadar olması gerektiği Kanun’un 68’inci maddesinde belirtilmiştir. Kafa karışıklığı olmaması için, yazının bundan sonraki kısmında ara dinlenmesi yerine mola kavramını kullanacağım.

İş Kanunu’nda çalışma süreleri

Mola süresinin ne kadar olduğunu açıklamadan önce çalışma süresi kavramını anlatmak daha doğru olacaktır. İş Kanunu çalışma süresini kural olarak haftalık belirlemiş ve haftada en çok 45 saat olarak ifade etmiştir. Bunun anlamı, çalışma süresinin haftalık 45 saate kadar belirlenebileceğidir.

İş Kanunu işçilerin ayrıca haftada en az bir gün ve 24 saat kesintisiz dinlenmesini yani hafta tatili kullanmasını da şart koşmuştur. Böyle olunca işçinin çalışma süresinin haftanın en çok 6 gününe paylaştırılması gerekir.

İşte bu paylaştırma, işverenin çalışma şartlarına ve işin gereklerine göre yapılır. İşverenler bazen haftada 6 gün mesai yaparken bazı işyerleri 5,5 gün çalışır. Bazı işyerlerinde ise haftanın 5 günü çalışma olur.

İşçinin molası kaç saat?

İşçinin çalışma süresini belirleyen İş Kanunu elbette dinlenme sürelerini yani mola süresini belirlemekten de geri durmamıştır. İş Kanunu’na göre mola süreleri, işçinin çalışma süresine göre değişir, her durumda sabit bir mola süresi yoktur.

Eğer bir gün içindeki çalışma 4 saat veya daha az sürmüşse, işçiye 15 dakika mola verilmesi yeterlidir. İş 4 saatten fazla sürmüş; ancak 7,5 saatten az sürmüşse (7,5 saat dâhil) bu işçiye yarım saat mola verilmesi gerekir. İş 7,5 saati aşmışsa mola süresi artık 1 saat olacaktır.

İş Kanunu’nun öngördüğü bu mola süreleri asgari olup işveren isterse işçilere elbette bunlardan daha fazla mola süresi verebilir; fakat daha az veremez.

8 saat çalışan işçinin mola hakkı

Burada kastedilen işçinin 8 saat fiilen çalışması ise bu işçinin 1 saat molası olmalıdır. Fakat burada kastedilen çoğu zaman farklıdır ve 8 saatlik çalışma süresinin içinde mola süresi de vardır.

Böyle olunca 8 saatlik mesai aslında iki bölüme ayrılır:

• İşçinin fiilen çalıştığı 7,5 saat
• İşçinin mola süresi olan yarım saat

Dolayısıyla 8 saat toplam çalışan bir işçi, eğer arada yarım saat ara dinlenmesi de vermişse 7,5 saat ne çalışmış demektir.

SONUÇ

8 saat çalışan işçinin mola hakkı, eğer bu 8 saat işçinin işyerinde geçirdiği toplam süre ise tam olarak yarım saattir.

Ancak işçinin fiilen çalıştığı süre 7,5 saatin üzerine çıktığı anda mola süresinin de 1 saate çıkması gerekir.

Örneğin üç vardiya şeklinde çalışılan bir fabrikada vardiyalar 07:00-15:00, 15:00-23:00 ve 23:00-07:00 olsun. Bu işyerinde, vardiyaya gelen her işçi fiilen 8 saat işyerinde dursa da aslında yarım saat mola kullanıyor olmalıdır. Haliyle üç vardiya çalışılan işyerlerinde, her bir vardiyada en az yarım saat mola verilmesi gerektiğini söyleyebiliriz.

İş Kanunu’ndaki mola süreleri hakkında daha çok bilgi almak için şu yazıma göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/7-maddede-ara-dinlenmesi/

Konuyla ilgili sık sorulan sorular: