Yıllık ücretli izin ve hafta tatili İş Kanunu’nun işçiler için öngördüğü dinlenme haklarından ikisidir. Bazen işçinin yıllık izninin sona erip işe başlayacağı gün, hafta tatiline denk gelebilir. Bu durumda akla şöyle bir sorunun gelmesi muhtemeldir: Yıllık izinden sonra haftalık izin (hafta tatili) kullanılır mı?
İçindekiler
Yıllık izin bitiminde hafta tatili olması
Hafta tatili, ondan önceki günlerde çalışmış işçinin dinlenmesi için ona tanınan bir haktır. Böyle olunca, yıllık ücretli izin dönemi gibi, işçinin çalışmadığı bir zaman diliminden sonra hafta tatilini neden hak edeceği merak konusu olabilir. Hatta bazı işyerlerinde, yıllık izin bitimindeki hafta tatili gününde işçilerden çalışması bile istenebilir.
Hafta tatili nedir?
Aradığımız cevabı bulmak için öncelikle hafta tatili kavramına bakalım. İş Kanunu’na göre hafta tatili; işçinin, ondan önceki iş günlerinde çalışmış olması şartıyla hak kazanabildiği bir haktır.
İşçiye kesintisiz 24 saat verilmesi gereken hafta tatili herhangi bir gün olabilir. İlla Pazar günü olması gerekmeyen hafta tatilinde önemli olan, işçiye 7 günlük zaman diliminde en az 24 saat kesintisiz ara dinlenmesi sağlamış olmaktır.
Yıllık ücretli izin
Yıllık ücretli izin ise işçinin kıdemine göre belirlenen ve asgari 14 iş gününden başlayan bir dinlenme hakkıdır. İşçinin kıdemine göre 20 ve 26 iş günü olarak artan yıllık izin hakkının kullanımı esnasında, sadece iş günleri hesaba katılır ve izin süresi içindeki hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden düşülmez.
Yıllık izni takip eden haftalık izin
Biraz yukarda ifade ettiğim üzere; işçinin hafta tatiline hak kazanması için, hafta tatilinden önceki iş günlerinin tamamında çalışmış olması gerekir.
Bu nedenle ilk bakışta şöyle düşünmeniz doğal olur: Madem işçinin hafta tatiline hak kazanmak için ondan önceki iş günlerinde çalışmış olması gerekiyor, işçi yıllık izinde olup çalışmadığında göre, o zaman hafta tatili hakkı da olmaz!
Bu düşünce teknik olarak kesinlikle doğrudur; ancak bu sonucun doğacağını öngören İş Kanunu, işçinin yıllık izin dönüşünde hafta tatili kullanmasını istediği için, buna özel bir düzenleme de yapmıştır.
Hafta tatili bakımından çalışılmış kabul edilen haller
Hafta tatili hakkını düzenleyen İş Kanunu’nun 46’ncı maddesinde; işçinin aslında çalışmadığı halde “hafta tatili bakımından” çalışmış gibi kabul edileceği haller sayılmıştır. Bunlar şu şekildedir:
- Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri
- Kanunun Ek 2’nci maddesinde sayılan izin süreleri (Ücretli mazeret izinleri)
- Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri
İşte yukarıdaki listede yer alan “Kanundan doğan tatil günleri” ifadesinin kapsamına yıllık ücretli izin de elbette girmektedir.
Dolayısıyla işçinin yıllık ücretli izinde çalışmadan geçirdiği bu süreler, hafta tatili bakımından sanki çalışmış gibi kabul edilecek ve işe geri dönen işçi hafta tatilini de hak edecektir.
SONUÇ
Yıllık izinden sonra haftalık izin hak edilir mi? Evet, hem de kesinlikle!
İşçinin hafta tatiline hak kazanması için, hafta tatili gününden önceki iş günlerinde ya çalışmış olması ya da çalışmış gibi kabul edilmesi gerekir.
Yıllık ücretli izinde geçirilen süreler, İş Kanunu’nun 46’ncı maddesi gereğince, hafta tatiline hak kazanma bakımından işçinin çalışmış sayıldığı günlerden olduğu için; işçi yıllık izin dönüşünde hafta tatiline hak kazanır.
Örneğin hafta tatili Pazar günü olan ve 12 gün yıllık izni Cumartesi sona eren bir işçiden Pazar günü gelip çalışması istenemez. Bu işçi hafta tatili gününü sonuna kadar hak etmiştir; ondan önceki günlerde zaten dinlenmiş olması sonucu değiştirmez.
Sık sorulan sorular (SSS)
Yıllık izne haftalık izin dâhil mi?
Hayır, işçinin hafta tatili günleri yıllık izinden sayılmaz. Örneğin haftada bir gün hafta tatili olan işçi, Pazartesiden Pazara kadar yıllık izne ayrılsa; yıllık izin hakkından 7 değil 6 gün düşülür.
Haftalık izin ne zaman hak edilir?
Kural olarak; 6 iş günü çalışan ya da çalışmış kabul edilen işçi 7’nci günde hafta tatilini hak eder. Hafta tatili kesinlikle 8’nci gün ve sonrasına sarkamaz (Turizm sektörü hariç)
