SGK

45 No’lu SGK çıkış kodu nedir?

SGK çıkış kodu 45, niteliği itibariyle işçilerin sosyal güvenlik kayıtlarında görmek istemeyecekleri bir çıkış kodudur. Bunun nedenini birazdan izah edeceğim; ancak önce genel olarak SGK 45 çıkış koduna ve bu kodun sonuçlarına birlikte bakalım.

SGK’nın belirlediği çıkış kodları

Bir işveren işçisini işten çıkardığında, haliyle onun sigortasını bildirmeye de son verecek ve bunu Sosyal Güvenlik Kurumu’na vereceği “işten ayrılış bildirgesi” ile yapacaktır.

İşte SGK, işçinin sadece sigortasının sona erdirilmesin yeterli bulmaz ve bir de bu işçinin “hangi sebeple işten çıkarıldığını” da öğrenmek ister.

İşveren bunun için, SGK’nın önceden belirlediği işten çıkış kodlarından birisini seçer ve bildirir. Tüm çıkış kodlarına birlikte bakmak için şu yazıma göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/sgk-isci-cikis-kodlari-listesi/

İlgili Makaleler

SGK 45 çıkış kodu nedir?

SGK’nın birden elliye kadar numaralandırdığı çıkış kodlarından birisi olan SGK çıkış kodu 45 şöyle tanımlanmıştır: İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.

sgk 45 çıkış kodu

45 çıkış kodu ne zamandır var?

2021 Nisan ayına kadar hayatımızda olmayan 45 numaralı çıkış kodu, bu ay içinde çıkan bir SGK genelgesi ile “29” çıkış kodunun iptal edilmesi üzerine ihdas edildi: https://mustafabaysal.com/29-kodu-ile-isten-cikarilan-iscinin-haklari/

Önceleri, İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında fesih yapan bir işveren, işçinin fiili ne olursa olsun, 29-İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” gerekçesini kullanıyordu.

Hemen yukarıda detayları açıklandığı üzere, toptancı bir yaklaşımın ürünü olan 29 kod kaldırılınca yerine 9 yeni çıkış kodu getirildi ve böylece işçinin fiili neyse, tam da o gerekçeyle çıkış kodunun bildirilmesi istenmiş oldu.

SGK çıkış kodu 45 gerekçeleri

Aslında yukarıda yer alan 45’nci kod tanımı, bu kodun hangi gerekçelerle kullanılabileceğini de net şekilde ortaya koymaktadır. Yine de özetlemek gerekirse; SGK 45 çıkış kodu gerekçeleri şöyle sıralanabilir:

  • İşçinin işverene sataşması
  • İşçinin işverenin aile üyelerinden birine sataşması
  • İşçinin işverenin başka işçisine sataşması
  • İşçinin işyerine sarhoş gelmesi ya da işyerinde alkol alması
  • İşçinin işyerine uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde uyuşturucu madde kullanması

İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi

İşçi için SGK 45 çıkış kodunun bildirilmesi demek, işçinin iş akdine İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi kapsamında son verilmiş demektir.

Bu madde, 45 kodun tanımından farklı olmamakla beraber şu şekildedir: İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.

45 çıkış kodu sgk

45 çıkış kodunun sonuçları

SGK çıkış kodu 45’in kullanılması; işverenin işçiyi İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi kapsamında işten çıkardığı anlamına geldiğine göre, işçi açısından “işverenin derhal feshi”nin sonuçları doğacaktır: https://mustafabaysal.com/derhal-fesih-nedir/

Çok kısa özetlemek gerekirse; bu durumda işçi, kıdem ve ihbar tazminatı alamayacağı gibi işsizlik maaşı da alamayacaktır.

SGK 45 çıkış kodunun işsizlik maaşına etkisi

İşkur işsizlik maaşı bağlama kararı verirken, işçinin iş sözleşmesinin ne şekilde sona erdiğine göre sonuca varmaktadır.

İş sözleşmesinin nasıl sona erdiğini ise SGK çıkış kodlarından anlamaktadır. İşsizlik maaşı bağlanacak olan çıkış kodlarını görmek için bu yazıma bakabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/hangi-sgk-cikis-kodlarina-issizlik-maasi-baglanir/

SGK 45 çıkış kodu ile çıkışı bildirilen bir işçiye İŞKUR, yukarıdaki yazıda yer alan tablodan da görüleceği üzere, diğer şartlar ne olursa olsun işsizlik maaşı bağlamayacaktır.

Yargıtay kararlarında SGK 45 çıkış kodu

45 numaralı çıkış koduna gerekçe olan ve konuyu daha iyi anlamınıza yardımcı olarak önemli Yargıtay kararlarından bazıları aşağıdadır:

  • Somut olayda; davacının işyerinde çalışan diğer işçiye sataştığı ve kavga ettiği dosya içeriğindeki belgelerden anlaşılmaktadır. Bu durum 4857 Sayılı Yasanın 25/II-d bendinde belirtilen haklı fesih nedeni sayılmaktadır… (9 Hukuk, 2007/18184 K.)
  • Somut olayda, davalı işyerinde satış destek elemanı olarak çalışan davacının aynı işyerinde müdür yardımcısı olarak çalışan A. Y. ile kavga ettiği olay tutanakları, olay nedeniyle işverene verdiği savunma içeriği ve tanık anlatımlarından anlaşılmaktadır. Davacının davranışı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi kapsamında fesih için haklı neden oluşturmaktadır… (22 Hukuk, 2014/8501 K.)
  • Tüm delillere göre davacının işyerinde diğer çalışan mesai arkadaşına yumrukla vurduğu sabit olduğuna göre iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25-II-d bendine göre haklı nedenle feshedildiğinin kabulü… (22 Hukuk, 2013/743 K.)
  • 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-(d) maddesinde, işyerine sarhoş ya da uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Bu madde gereğince işyerine alkollü gelmenin haklı fesih nedeni olabilmesi için işçinin sarhoş olduğunun anlaşılması ve bu konuda delil sunulması gerekir. Kısaca salt alkollü gelme haklı fesih nedeni değildir… (9 Hukuk, 2018/2748 K.)
  • Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının her ne kadar işyeri dışında alkol aldığı anlaşılmaktaysa da işyeri aracıyla işyerine geldiği ve işyerinde doktor tutanağıyla alkollü olduğu anlaşıldığı gibi, tutum ve davranışlarından da tanık beyanlarına göre alkollü olduğu açıktır. Bu durumda davacının iş akdinin 4857 sayılı kanunun 25/II-d ve 84. maddeleri gereğince haklı nedenle feshedildiği anlaşılmıştır… (9 Hukuk, 2005/12834 K.)
sgk 45 kod sonuçları

SONUÇ

SGK 45 çıkış kodu işçinin işten ayrılış bildirgesinde yer aldığında; bunun işçinin işten ayrılması açısından birkaç muhtemel anlamı olacaktır:

  • İşçi işverene, işveren ailesine ya da bir başka işçiye sataşmıştır
  • İşçi işe sarhoş gelmiştir ya da işyerinde alkol almıştır
  • İşçi işyerine uyuşturucu madde etkisinde gelmiş ya da işyerinde uyuşturucu madde kullanmıştır.

Çünkü 45 no’lu çıkış kodu tam da bu anlama gelmektedir ve işçi için bu kodun ileride ne büyük sorunlar meydana getirebileceği açıktır.

Bu nedenle işverenleri, bu kodu kullanmadan önce çok dikkatli olmaya davet etmek istiyorum. Ellerinde kesin delil olmadan, varsayıma veya zanna dayanarak 45 çıkış kodunun bildirilmesi, işçinin ileride iş bulmasını zorlaştıracaktır.

Tıpkı 44 numaralı SGK çıkış kodunda olduğu gibi (https://mustafabaysal.com/sgk-44-cikis-kodu/) bu kod için de YANLIŞTAN acilen dönülmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu düşüncemin nedenini merak eden okuyucular, hemen yukarıdaki bağlantıda yer alan yazımın son paragrafına göz atabilir.

Son olarak; İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi kapsamında gerçekleştirilen fesih sonucu kullanılan SGK 45 çıkış kodunun gerekçelerine dair daha önce yazdığım yazılara göz atmak isterseniz, aşağıdaki bağlantılara tıklayabilirsiniz:

https://mustafabaysal.com/kavga-eden-iscinin-isten-cikarilmasi-mumkun-mudur/

https://mustafabaysal.com/iscinin-isyerine-sarhos-gelmesinin-sonuclari/

Mustafa BAYSAL

Sizin için doğru ve değerli bilgiyi paylaşmaya çalışıyorum. Bu yazı gerçekten işinize yaradıysa ve teşekkür etmek istiyorsanız, yapmanız gereken tek şey onu PAYLAŞMAK. Nasıl mı? Hemen üste bakın :)

İlgili Makaleler

5 Yorum

  1. İşyerinde iş arkadaşımla aramızda gerçekleşen kavga nedeniyle olaydan 1 ay sonra 45 koduyla işten atıldım. Kavganın kamera görüntüleriyle sabit olduğu ama bize izletilmeyeceği söylenildi.

    Tazminat ve ihbar hakkı talep edebilir miyim?

    Teşekkür ederim.

  2. Kısa çalışma dan dolayı çıkış veremediği için 45 maddeyi uydurmuş ama paramı aldım bu ilerde bir sorun yaratır mı teşekkürler

  3. Merhaba Mustafa hocam,
    Ofis içinde arkadaşın arkasından yüzüme gülüyor arkamdan dikiyor dedim ama kesinlikle şahsına etmedim aslında kendi kendime etmiş oldum fakat küfür ettim diye beni 45 koduyla tazminatsız cıkardılar mahkemeye başvursam tazminat alabilirmiyim. Saygılarımla

    1. Yasin bey bu sorunuza kimse net cevap veremez, ben dahil. Haklı olduğunuzu düşünüyorsanız hukuki süresi başlatmalı ve ileride dava aşaması olursa, hakimin takdirini beklemelisiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu