Fazla Çalışma

Fazla mesai ücreti hesaplama örneği

Fazla mesai ücreti hesaplama son derece basit ve bir o kadar zor bir iştir. Çelişkili görünen bu cümle ile ne ifade etmek istediğimi, sabreder ve yazıyı sonuna kadar okursanız, anlayacağınıza eminim. Şimdi beraber bakalım; fazla mesai ücreti hesaplama nasıl yapılır?

Fazla mesai / Fazla çalışma nedir?

İş Kanunu bakımından doğru kavram fazla çalışma olsa da uygulamada bunun yerine fazla mesai denilmektedir ve ben de galat-ı meşhur hale gelen fazla mesai kavramını kullanmayı tercih edeceğim.

Fazla mesai, işçinin haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması sonucunda meydana gelen arızi bir çalışma türü olarak tanımlanabilir.

Fazla mesai ücreti ne kadar?

Her işçinin fazla mesai ücreti özel olarak hesaplanır; çünkü sabit bir fazla mesai ücreti yoktur. Bunun yerine fazla mesai ile ilgili getirilen kural; işçinin normal çalışma saatinden en az %50 zamlı olması gerektiğidir.

O halde fazla mesai ücreti şöyle tanımlanabilir: Fazla mesai ücreti, işçinin saatlik ücretinin 1,5 katıdır.

Fazla mesai en az %50 zamlı olur

Fazla mesai ücretiyle ilgili %50 bir üst sınır olmayıp alt sınırı ifade eder. Yani fazla mesai ücreti belirlenirken %50’den daha az artırımlı belirlenemezken istenirse çok daha fazla artırılması mümkündür.

Fazla mesai saat ücreti

Fazla mesai saat ücretini bulmak için öncelikle normal saat ücretini bulmak gerekir ki; bu ücreti %50 arttırarak fazla mesai ücretini bulabilelim.

İşçinin bir saatlik ücretinin nasıl bulunabileceğini ve bu formülün nedenini şu yazımda anlatmıştım: https://mustafabaysal.com/iscinin-bir-saatlik-ucreti-nasil-hesaplanir/

Kısaca tekrarlamak gerekirse işçinin bir saatlik ücretini bulmak için kullanılması gereken formül şudur: İşçinin bir saatlik ücreti = İşçinin aylık ücreti – AGİ / 225

O halde fazla mesainin saat ücreti ise şu şekilde formüle edilecektir: İşçinin aylık ücreti – AGİ / 225 * 1,5

fazla mesai hesaplama örneği

Fazla mesai ücret hesaplaması örneği

Fazla mesai ücretinin nasıl hesaplandığını yukarıda yazmış olsam da bunu somutlaştırmak, konunun daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.

Örneğimizdeki işçinin aylık maaşı brüt 4.800,00 TL olsun ve bu işçinin asgari geçim indirimi tutarı da 268,31 TL olsun.

Bu işçinin bir saatlik fazla mesai ücreti şöyle hesaplanır: 4.800,00-268,31=4.531,69/225=20,14*1,5=30,21 TL.

Fazla mesai ücreti hesaplamasında istisnai durumlar

Yukarıdaki hesaplama her zaman geçerli olsa bile; bazı durumlarda işçinin fazla mesai ücretinin haftalık hesaplanması kuralı terk edilir.

Şöyle ki;

İşçinin haftalık çalışmasına bakılmaksızın fazla mesai ücreti alması gerekir. Yukarıdaki örneği biraz daha genişletelim.

İlk örneğimizde bu işçi haftalık 55 saat çalışmış olsun. O zaman bu işçinin o hafta için hak edeceği fazla mesai ücreti 10*30,21=302,10 TL olacaktır.

İkinci örneğimizde bu işçi haftalık 45 saat çalışmış olsun; ancak bir gün 15 saat çalışmak durumunda kalsın. Bu işçi haftalık çalışması için fazla mesai hak etmese de günlük çalışmasının 11 saatin üzerinde olan 4 saatlik kısmı için 4*30,21=120,84 TL fazla mesai ücreti hak edecektir.

Üçüncü örneğimizde bu işçi yine haftalık 45 saat çalışmış olsun; ama bir gece 9 saat çalışsın. Bu işçi haftalık çalışması için fazla mesai ücreti hak etmeyecek; fakat gece çalışması için 1,5 saat karşılığı 1,5*30,21=45,32 TL fazla mesai ücret alacaktır.

Görüldüğü üzere fazla mesai ücreti hesaplamanın bir ayağı saatlik ücreti doğru bulmak ile ilgiliyken, bir ayağı da fazla mesai saati hesabını doğru yapmakla ilgilidir.

Tam da bu noktada, fazla mesai hesabının neden günlük ya da aylık yapılmaması gerektiğini açıkladığım şu yazıma göz atabilirsiniz: https://mustafabaysal.com/fazla-mesai-aylik-hesaplanabilir-mi/

fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Asgari ücretli fazla mesai saat ücreti

Yukarıda, fazla mesai ücretinin işçiden işçiye değişeceğini söylesem de elbette asgari ücret söz konusu olduğunda, fazla mesai ücreti herkes için aynı olacaktır.

Bilindiği üzere 2021 yılı için 2.825,90 TL olarak açıklanan asgari ücretin içinde bekar ve çocuğu olmayan işçinin asgari geçim indirimi tutarı olan 268,31 TL AGİ de vardır.

O halde asgari ücretli işçinin fazla mesai ücreti şöyle hesaplanabilir: 2.825,90-268,31=2.557,59/225=11,37*1,5=17,05 TL.

Görüldüğü üzere, asgari ücretlinin bir saatlik fazla mesai ücreti karşılığında alması gereken tutar 17,05 TL olmalıdır.

Pazar mesaisi hesaplama

Pazar günü yapılan çalışma için İş Kanunu’nun öngördüğü özel bir fazla mesai ücreti yoktur. İster cumartesi ister Pazar isterse de haftanın bir başka günü olsun, hafta tatilinde çalışmak durumunda kalan işçinin alması gereken ücretin hesabını bilahare şu yazımda anlatmıştım: https://mustafabaysal.com/cumartesi-ve-pazar-mesaisi-ne-kadar/

fazla mesai ücreti hesaplama

SONUÇ

Fazla mesai ücreti hesaplama zannedildiğinden çok daha kolay bir iştir. En basit şekliyle; işçinin brüt ücretinden AGİ tutarı çıkarılır, sonuç 225’e bölünür ve bulunan sonuç 1,5 ile çarpılır: İşçinin brüt ücreti-AGİ/225*1,5.

Fazla mesai hesaplama formülü bu kadar kolay olsa da hesaplaması bazen kafa karıştırıcı olabilir. Nedenini yukarıda detaylıca anlattığım üzere; fazla mesai kural olarak haftalık hesaplansa bile, bazı özel durumlarda günlük/gecelik hesaplanması da gerekebilir.

O halde fazla mesai ücreti hesaplaması konusunu şöyle özetlemek en doğrusu olacaktır: Fazla mesai süresini hesaplamak bu işin zor kısmıdır. Fazla mesai süresi doğru hesaplandıktan sonra, fazla mesai ücretini hesaplamak çok kolay olacaktır.

Ayrıca şu videoda fazla mesai ücreti hesaplamasını anlattım, ona da göz atmanızı öneririm:

Mustafa BAYSAL

Sizin için doğru ve değerli bilgiyi paylaşmaya çalışıyorum. Bu yazı gerçekten işinize yaradıysa ve teşekkür etmek istiyorsanız, yapmanız gereken tek şey onu PAYLAŞMAK. Nasıl mı? Hemen üste bakın :)

İlgili Makaleler

2 Yorum

  1. neden 225 e bölüyoruz o zaman şu hesap yanlış mı günlük brüt ücret 119.25 bunu günlük çalışma saati olan 7.5 a bölerek 119.25/7.5=15.9 TL saat ücreti olmaz mı

    1. Aslında aynı sonuca ulaşmışsınız zaten. Ama sizin hesabınızda eksik olan şey AGİ. AGi’nin hesaba dahil edilmemesi gerekir. Ayrıca maaşı 225’e bölmekle sizin yaptığınız gibi önce 30’a ve sonta 7,5’a bölmek arasında bir fark bulunmamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu