Belediye

Belediyelerin sokak köpekleriyle ilgili sorumlulukları

Sokakta yaşayan sahipsiz hayvanlarla ilgili o kadar çok bilgi kirliliği var ki; sokak köpekleri başta olmak üzere sokak hayvanları konusunda belediyelerin sorumluluğunu yazmak istedim. Bu yazımda şu soruların cevaplarını tüm ayrıntılarıyla bulabileceksiniz: Belediye sokak köpeklerini toplamak zorunda mı? Sokak köpekleri konusunda belediyenin sorumluluğu nedir? Sokak köpeği şikayeti nereye ve nasıl yapılır?

Sokak köpeklerini belediyelerin toplayıp barınağa götürmek ve barınakta tutmak zorunda olduğunu düşünüyorsanız, büyük bir yanılgı içinde olduğunuzu söylemeliyim. Öyle ki; belediyenin, sokaktan aldığı hayvanı tekrar ve hem de aynı yere bırakmak zorunda olduğunu biliyor muydunuz? Bilmediğiniz diğer konular için lütfen okumaya devam edin.

Belediyenin sokak köpekleri ile ilgili sorumluluğu

Aslında sokak köpeklerinden ziyade sahipsiz hayvan ifadesini kullanmak gerekir. Çünkü mevzuatta köpeklere özel bir durum söz konusu olmayıp sokakta yaşamak zorunda kalan her türlü evcil hayvan aynı kapsamda değerlendirilmiştir.

Sahipsiz hayvan ne demek?

Sahipsiz hayvanın tanımı için bakılması gereken esas yer 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’dur. Belediyelere, konuyla ilgili esas sorumluluklarını yükleyen kanun da budur.

Hayvanları Koruma Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre sahipsiz hayvan; barınacak yeri olmayan veya sahibinin ya da koruyucusunun ev ve arazisinin sınırları dışında bulunan ve herhangi bir sahip veya koruyucunun kontrolü ya da doğrudan denetimi altında bulunmayan evcil hayvandır.

O halde, sokakta gördüğünüz ve sahipsiz olan aşağıdaki hayvanlar ve benzerleri sahipsiz hayvan kapsamında değerlendirilecektir. Haliyle, bu yazının konusu sadece köpeklerle ilgili olmayacak; yazdığım her şey diğerleri için de geçerli olacaktır:

  • Köpek
  • Kedi
  • At
  • Eşek

Belediye sokak köpeklerini ne yapar?

Gelin, önce bu sorunun cevabını kısa yoldan vereyim. Sonra nedenini ve ayrıntılarını açıklayayım. Eminim, yazının sonunda, belediyeye olan kızgınlığınız geçecektir:

  • Belediye sokak köpeklerini REHABİLİTE etmek amacıyla sokaktan toplar.
  • Bunları geçici bakımevi adı verilen hayvan barınağına getirir.
  • Burada köpeğin tıbbi bakımını, kısırlaştırmasını ve aşılarını yapar.
  • Aldığı köpeği tam da aldığı yere bırakır.

Evet belediyenin, köpeği sağlık ve benzeri özel nedenler haricinde, sürekli olarak barınakta tutması mümkün olmadığı gibi, bir de tam olarak aldığı yere bırakması mecburidir. Bu konuda belediyenin bir takdir hakkı dahi yoktur.

sokak köpeği belediye sorumluluk

Belediye sokak köpeğini barınakta neden tutamaz?

Çünkü 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun Ek Madde 1’ine göre; Rehabilitasyon süreci tamamlanan hayvanların, bakımevine getiren belediye tarafından öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır.

Benzer bir hüküm Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliğinde de vardır. Yönetmeliğin 7’nci maddesine göre belediyeler sahipsiz hayvanları aldıkları yere bırakmakla yükümlüdür.

Belediyenin sokak köpeği toplaması

Burada akla şöyle bir soru gelebilir: Belediye istediği gibi köpek toplayabilir mi? Bu sorunun cevabı hayır’dır; çünkü belediyeler ancak aşağıdaki haller ve benzeri durumlarda sokak köpeğini toplayarak barınağa götürebilir:

  • Köpeğin saldırgan davranışlar sergilemesi
  • Köpeğin hasta ve bakıma muhtaç durumda olması
  • Köpeğin kısırlaştırılması
  • Köpeğin aşılanması
  • Köpeğin işaretlenmesi
  • Köpeğin kayıt altına alınmasının gerekmesi

Bir başka deyişle; bir sokak köpeğinin saldırganlık sergilememesi, hasta ve bakıma muhtaç olmaması, küpeli olması, kısırlaştırılmış ve aşılı olması vb. durumlarda belediye köpeği sokaktan alamaz.

Ancak tam da burada, sokak köpeğini toplayan belediyeye güvenmek gerekir. Hiçbir belediye görevlisi, şikayet ya da özel bir husus olmadıkça bir köpeği yerinden etmeyecektir. Yine de şüpheye düşen vatandaşlar, bunun nedenini belediyeye her zaman sorabilir.

belediye sokak köpeği toplama

Sokak köpeklerini toplamak kimin görevi?

Buraya kadar anlattıklarımdan, bu görevin belediyelere ait olduğunu anlamış olmalısınız. Ancak burada çok önemli bir detay vardır.

Buna göre; büyükşehirlerde ve diğer illerde belediyelerin sorumluluk alanları değişebilmektedir. Şimdi bu farklara tek tek göz atalım.

Belediyelerin hayvan barınağı kurma zorunluluğu

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun geçici madde 4’üne göre; büyükşehirlerde belediyelerin ve diğer il belediyelerinin sorumlulukları şöyle özetlenebilir.

Aşağıdaki belediyelerin 2022 sonuna kadar hayvan bakımevi kurması zorunludur:

  • Büyükşehir belediyesi
  • İl belediyesi
  • Nüfusu 75.000’i aşan ilçe belediyeleri

Aşağıdaki belediyelerin ise 2024 sonuna kadar hayvan barınağı kurması şarttır:

  • Nüfusu 75.000’in altında olan ilçe belediyeleri

Aşağıdaki belediyelerin ise barınak kurma zorunluluğu yoktur:

  • Nüfusu 25.000 ve altında olan belediyeler
Belediye TürüHayvan Barınağı Kurma ZorunluluğuBarınağın Faaliyete Geçmesi Gereken Son Tarih
Büyükşehir BelediyesiVar31/12/2022
İl BelediyesiVar31/12/2022
Nüfusu 75.000’i aşan ilçe belediyeleriVar31/12/2022
Nüfusu 75.000’in altında ve 25.000’in üzerinde olan belediyelerVar31/12/2024
Nüfusu 25.000 ve altında olan belediyelerYokYok
Belediyelerin barınak kurma yükümlülüğü tablosu

Belediyelerin köpek toplama sorumluluğu

Yukarıdaki hüküm hayvan barınağı kurmakla ilgilidir. Ancak bununla belediyelerin sahipsiz hayvanlarla ilgili diğer sorumluluklarının karıştırılmaması gerekir.

Bir başka deyişle, bir belediyenin nüfusu 75.000’in altında olsa ve bu belediye barınak kurmak için 2024 sonuna kadar vakit sahibi olsa bile kanun getirdiği diğer yükümlülükleri devam etmektedir. Benzer şekilde bir belediyenin, nüfusu 25.000’in altında diye barınak kurma yükümlüsü olmaması, onun diğer görevlerini ortadan kaldırmaz.

Yani bir ilçe belediyesi, hayvan barınağı yok diye, sokak köpeklerini kontrolsüz ve başıboş bırakmak hakkına sahip değildir.

Hayvan bakımevi kurmak zorunda olmayan bir belediyenin, sorumluluk alanındaki hayvanları toplayarak en yakın bakımevine götürmesi zorunludur.

belediye sokak köpekleri

Belediye sokak köpeklerini beslemek zorunda mı?

Evet, yine mevzuata göre belediyelerin sokak hayvanlarının beslenmesi için beslenme odakları kurması gerekiyor.

Belediye beslenme odaklarına düzenli olarak yemek/mama bırakmak zorunda olmasının temel nedeni, sokak köpeklerinin aç kalması halinde hem birbirlerine hem de insanlara zarar verme ihtimalinin bulunmasıdır.

Belediye sokak köpeğini öldürebilir mi?

Belediyenin sahipsiz hayvanın hayatına son vermesi mümkündür; fakat bunun için Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliğinin 21/e maddesinde belirtildiği üzere, geçici bakımevlerinde kaldıkları süre içerisinde; sahipsiz hayvanın kanuni istisnalar ile bulaşıcı, tedavi edilemez veya tedavi sonrası iyileşme ihtimali olmayan bir hastalığa yakalandığına ve alındığı ortama bırakıldığında insan ve çevre sağlığına önlenemez derecede tehdit vereceğine geçici bakımevi veteriner hekimince karar verilmesi gerekir.

Sokak köpekleri nereye bildirilir?

Sokak köpekleriyle ilgili bir sorun yaşandığında ve köpeğin alınması ya da başkaca bir tedbirin alınması istendiğinde, belediyeye başvurmak gerekir.

Bunun için Cimere’e yazmak da mümkün olsa bile, bu işlem zaman alacağından belediyelerin hızlı iletişim sağlanan telefonlarının aranması daha mantıklı olacaktır.

Sokak köpeği ormana bırakılır mı?

Hayır, bu asla mümkün değildir. Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği’nin 21/g maddesine göre, sahipsiz hiçbir hayvan belediye, gönüllü kuruluş veya diğer üçüncü şahıslarca belediye sınırları dışında yaban hayatı yaşam alanlarına bırakılmaz. Sokak köpekleri herhangi bir nedenle toplanmışsa, tekrar alındığı yere bırakılmalıdır.

SONUÇ

Belediye sokak köpekleriyle ilgili ne yapabilir? Bu sorunun cevabı, birçoklarının beklediği gibi değil. Çünkü, sokaklarımızda sahipsiz köpeklerin var olması temelde belediyelerin suçu değil.

Hayvanların Korunması Kanunu belediyelerin bu köpekleri toplayıp barınakta sürekli barındırmasını ya da götürüp ormana atılmasını engelliyor.

Hatta belediye, herhangi bir nedenle sokak köpeğini alıp barınağa götürdüğünde, onu aldığı yere geri bırakmak zorunda.

Böyle olunca; sokaklarda neden bu kadar çok köpek olduğu sorusunun cevabı da kendiliğinden ortaya çıkıyor. Bu noktada belediyelerin asıl sorumluluğu, barınak yapma yükümlülüğünü yerine getirmemek olabilir.

Gerçekten de ülkemizdeki her büyükşehir belediyesi, il belediyesi ve nüfusu 25.000’in üzerindeki diğer tüm belediyeler hayvan barınağı yapmak zorundayken; Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan izinli ve standartlara uygun barınak yapmış bulunan belediye sayısı son derece azdır.

İşte sokaklardaki küpesiz, aşısız, süreler halinde dolaşan ve insanlar için tehlike arz eden sokak köpeklerinin varlığının esas sebebi, hayvan barınağı yapmak ve sahipsiz hayvanları rehabilite etmek zorunda olan belediyelerin birçoğunun bu görevi yerine getirmiyor olmasıdır.

Yoksa belediyeler istese bile sokaktaki köpekleri toplayamaz, barınaklara hapsedemez ve onları oldukları yerden başka bir yere götürüp bırakamaz.

O halde vatandaşların yapması gereken, sokak köpeklerinin varlığı için belediyeye peşinen kızmak değil; standartlara uygun barınak kurması ve köpekleri rehabilite etmesi, böylece sokak köpeklerinin nüfusunu kontrol altına alması için belediyelere kamuoyu baskısı yapmak olmalıdır.

Belediyelerin sokak köpekleri ile ilgili sorumlulukları hakkında sık sorulan sorular:

Sokak köpeklerine belediye ne yapar?

Belediye sokak köpeklerini besler, rehabilite etmek amacıyla toplar, barınakta gerekli tedavi ve bakımlarını yapar ve onları aldığı yere bırakır.

Belediye köpek toplayabilir mi?

Evet, hem de bu tam olarak belediyenin görevidir. Fakat bu toplama öylesine ve her durumda yapılamaz. Ancak köpeğin rehabilite edilmesi amacıyla yapılabilir ki, bu durumda da bu alıkoyma, istisnai durumlar söz konusu olmadıkça, geçici bir alıkoyma olacaktır.

Mustafa Baysal

Sizin için doğru ve değerli bilgiyi paylaşmaya çalışıyorum. Bu yazı gerçekten işinize yaradıysa ve teşekkür etmek istiyorsanız, yapmanız gereken tek şey onu PAYLAŞMAK.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

9 Yorum

  1. Merhaba Mustafa bey öncelikle işlerinizde başarılı olmanızı dilerim sağlık mutluluk huzurlu bir ömür geçirmenizi temenni ederim.
    Fakat sizler bir ricam olacak sokak köpeklerinin yüzünü çocuklarımız tedirgin malum kış aylarına giriyoruz ve havalar daha kararti olacak ve bu sokak köpeklerinin toplanmasını rica ederiz ve kaldığımız apartmanin önünde kapının önünde sürekli köpek var bu durum bizi huzursuz ediyor ve bit ve bire çoğalıyor apartman alt katında depo bölümü ilaclanmasi gerekiyor acil bu konuda yardımlarınızı en kısa sürede goremeyi temenni ediyoruz . Teşekkür ediyorum kolay gelsin .Eğer ricamız yerini bulmaz sa belediye ye bizzat müracaat edeceğim sorunum çözülmesi için kolay gelsin …

    1. Merhaba, teşekkür ederim Serkan bey. Sizi gayet iyi anlıyorum; fakat bu hususta benim yapabileceğim bir şey yok. Ben yalnızca, yasal durumu ve belediyelerin bu konudaki yetkilerini ve sorumluluklarını izah etmeye çalıştım. Konuyla ilgili, belediyeye başvurmanız doğru olacaktır.

  2. Ben silivri selimpasa mah oturmaktayim sokakta başıboş köpekler yüzünden evimizden dışarıda yürüyemez olduk insan hayatının hiçbir önemi yokmu anlamıyorum cocuklarim okula bile gidemez oldu sürü halinde dolaşıyorlar ve saldırıyorlar sabaha kadar havliyorlar insanlar evlerinde uyuyamıyor bu durum olası durum nereye kadar devam edecek bir çocuğumuzun ölmesini gerekiyor bir insanımız sakat mı kalsın istediğiniz nedir siz veya bir akrabanız bu durumla karşılaşmadi mi nereye başvuralim dün bizim siteye saldırdi Bi grup köpek çocuğu kurtarmak için balkondan atladık komşumun iki ayağı kırıldı benim bacağım çatladı bir hafta rapor aldım bunlar yalan değil bir hafta önce yolda ise giden kadına saldırdılar kadin korkudan hiç tanımadığı adama sarıldı beni kurtarsın diye zor müdahale ettik TV de cocuk köpek saldırısından kaçmak için bir aracın altında ezildi hicmi görmüyor sunuz bu durumlari

  3. İki hafta kadar önce evimin bahçesinde beslediğim köpeğim “komşu şikayeti” gerekçesiyle belediye tarafından ben evde değilken alınıp götürülüyor. Teslim edilirken köpeği bizim beslediğimiz ve bize ait olduğu da bildiriliyor. Barınağa köpeğimi geri alabilme umuduyla gidiyorum. Barınağa gittiğimde görevli kişi bana belirttiğim adresten bir köpeğin alındığını kontrollerinin yapıldığını ve salındığını söyledi. Köpeğim hakkında bilgi almak istediğimdeyse köpeği teslim ederken “benim köpeğim, ben besliyordum” vasfıyla teslim edildiğinden kısacası sokak köpeği değil şahsa ait köpek olduğu gerekçesiyle köpeğimin salındığı yer hakkında bana bilgi veremeyeceklerini söylediler. Eğer bilgi almak istersem eposta göndermemi ancak bu tip taleplerin çok düşük bir ihtimalle kabul edilip bahsi geçen köpek hakkında bilgi verildiğini söyledi. E-postada ne yazmam ne yapmam ve nasıl bir yol izlemem gerektiği hakkında bir bilgim yok. Yardım edebilir misiniz?

    1. Merhaba, öncelikle geçmiş olsun. Ancak bu hususta benim bir tavsiye vermem mümkün olmaz. E-postada, yaşanan ne ise tam olarak onu yazmanız kanaatimce yeterli olmalıdır.

  4. Antalya Büyükşehir Belediyesi Elmalı Hizmet Biriminde çalışan personelim. Değerli bilgilerinizden istifade etme imkanı sağladığınız için şükranlarımı sunar, başarılarınızın devamını dilerim.

  5. Değerli hocam;
    Belediyelerin sokak köpekleriyle ilgili sorumlulukları hakkında çok güzel ayrıntılı bir bilgi vermiş bulunmaktasınız. Biz uygulayıcılar olarak faydalı oldu. Ellinize sağlık çok teşekkür ederim. Belediyemizin ilk defa böyle bir sorun ile karşılaşmış bulunmaktadır. Bizlere vereceğiniz cevap bizler için aydınlatıcı olacaktır.

    İlçemize bağlı merkez mahallede başıboş gezen sokak köpeği bir çocuğu 10.03.2022 tarihinde ısırmış olduğu Avukatı tarafından 19.12.2022 tarihinde dilekçe verilmiş bulunmaktadır. Dilekçesinde 10.03.2022 tarihinde başıboş sokak köpekleri tarafından saldırıya uğrayarak yaralanan müvekkilimin manevi zararlarının 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca karşılanması talebinde bulunmuş bulunmaktadır. Herhangi bir meblağ belirlenmemiştir. Buna göre;
    Söz konusu talebi ile ilgili yapılacak iş ve işlemlerini neler olabilir. Konu ile ilgili belediyenin tarih itibarı ile herhangi bir sorumluluğu olup olmadığı, meblağ belirtilmemiş olup dilekçeye nasıl bir cevap vermemiz gerekmektedir. Tecrübelerinizden yararlanarak Konu ile ilgili bilgi verirseniz memnun olurum.
    Fahrettin AKTAŞ
    Belediye Yazı İşleri Müdürü

    1. Şahsi adresinize e-posta göndererek cevap yazdım Fahrettin bey. Görüşleriniz için ben teşekkür ederim.

Başa dön tuşu